Chị Nguyễn Thị Kiên (sinh năm 1956), cộng tác viên (CTV) dân số (DS) thôn Hà Già, xã Vạn Hưng, huyện Vạn Ninh gắn bó với nghề đã hơn 16 năm. Chị luôn được người dân yêu mến bởi sự tận tâm với công việc, giúp người dân trong thôn hiểu được về bình đẳng giới, vị thế phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình và xã hội, đẩy lùi quan niệm cũ trọng nam hơn nữ.

Cô Kiên đang truyền thông về bình đẳng giới
Thôn Hà Già là 1 làng biển nên các hộ gia đình thường sinh đông và trọng nam để nối nghề. Chị Kiên vào làm công tác dân số từ năm 2001, khi ấy cuộc sống người dân trong thôn còn nghèo, nhận thức thấp, vậy nên công việc vận động giảm sinh của chị cũng gặp không ít khó khăn. Nhất là đối với những hộ chưa có con trai càng đặc biệt khó. Vì vậy chị đã không ngừng học hỏi, nâng cao kiến thức bản thân, thường xuyên đọc sách báo, tham gia đầy đủ các lớp tập huấn để tích lũy kinh nghiệm truyền thông cho bản thân. Trong quá trình đi vận động tại nhà dân, tận dụng lợi thế làm chi hội trưởng chi hội phụ nữ thôn, chị kết hợp vừa thăm hỏi, cập nhật thông tin vay vốn hộ nghèo vừa vận động, cung cấp phương tiện tránh thai và hướng dẫn bà con cách tránh thai hiệu quả. Sau đó chị tổng hợp số liệu thu thập được, mời và chia nhóm đối tượng theo từng cụm nhỏ để tuyên truyền theo chủ đề cho phù hợp, đặc biệt nhấn mạnh giải thích cho bà con hiểu về nguyên nhân của đói nghèo phần lớn là do sinh đông; giảm sinh nuôi dạy con cháu học hành đến nơi đến chốn thì các em sẽ có cơ hội chọn nhiều nghề tốt, không nhất thiết phải nối nghiệp nghề biển… Dần dần bà con hiểu ra và thay đổi nhận thức.

Anh Nguyễn Đức Tín (sinh năm 1979) làm nghề buôn bán hải sản trong thôn cho biết, vợ chồng anh sinh 2 con 1 bề gái nên có ý định sinh thêm. Tuy nhiên được chị Kiên thường xuyên lui tới nhà vận động thực hiện kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) để có thời gian phát triển kinh tế, đủ điều kiện nuôi con cái ăn học đến nơi đến chốn nên anh chị đã từ bỏ ý định sinh thêm. “Nghe chị Kiên nói về bình đẳng nam nữ, vai trò của trẻ em gái thuyết phục quá nên tôi bắt đầu lưỡng lự và suy nghĩ nghiêm túc về việc sinh thêm con trai. Sau đó tôi quyết định không sinh nữa vì thực ra xã hội bây giờ đã phát triển rồi, trai hay gái cũng đều có vai trò như nhau. Bây giờ đứa con gái lớn của tôi đã học lớp 7, biết giúp đỡ bố mẹ, tự giác dạy em học, không phải làm phiền bố mẹ. Tôi rất hài lòng với cuộc sống gia đình mình và thực sự rất cảm ơn những lời khuyên quý báu của chị Kiên”. “Gia đình tôi cũng vậy, nghe lời chị Kiên vận động nên sau khi sinh 2 con gái, vợ chồng tôi không sinh nữa.  Giờ 2 cháu là học sinh giỏi của trường nên tôi vui lắm. Sinh con trai mà nuôi dạy không đầy đủ phải chịu thiệt thòi cũng xót lắm chứ đâu có vui sướng gì” - chị Dương Ngọc Bé ở cùng thôn cũng chia sẻ.

Nhờ tuyên truyền vận động tích cực của chị Kiên, đến nay, mô hình gia đình nhỏ 2 con đã được bà con thôn Hà Già chấp nhận. Phụ nữ đã biết chủ động KHHGĐ và chăm sóc sức khỏe sinh sản. Tình trạng sinh đông sinh dày còn rất ít. Cụ thể, thôn có 329 hộ, 1.539 khẩu, số phụ nữ có chồng 265 người nhưng đã có 209 người áp dụng biện pháp tránh thai hiện đại, chỉ có 3 hộ sinh con thứ 3 trở lên.

Chia sẻ về những thành công trong công tác vận động người dân, chị Kiên nói: “Thấy thương những cháu gái bị gia đình bắt nghỉ học để đi mò cua, bắt óc, phụ giúp gia đình nên tôi cố gắng thay đổi cách nhìn của bà con, đặc biệt đối với chị em phụ nữ. Tôi truyền thông theo kiểu mưa dầm thấm lâu, đi gia đình nào cũng nhấn mạnh về vai trò của trẻ em gái. Thậm chí tôi lấy bản thân tôi và nhiều gia đình có con gái 1 bề nhưng có cuộc sống hạnh phúc, con gái được đi học rồi đi làm, hiếu nghĩa với bố mẹ như con trai ra làm ví dụ. Dần dần bà con thấy mình nói đúng, nghe theo. Riêng bản thân tôi luôn động viên 2 cô con gái học giỏi, rèn luyện đạo đức cách sống, tham gia công tác đoàn, đội để chứng tỏ vai trò của nữ giới trong gia đình và xã hội”.

Chị Lương Thị Thanh Đẹp, cán bộ chuyên trách DS xã cho biết, trong số cộng tác viên của xã, chị Kiên là người gắn bó lâu năm nhất nên có nhiều kinh nghiệm, kỹ năng truyền thông tốt, luôn linh động phối hợp lồng ghép truyền thông trong các cuộc họp chi hội phụ nữ, họp tổ, họp thôn. Mỗi lần giao ban chị dành thời gian chia sẻ kinh nghiệm truyền thông cũng như cách làm hay để các CTV  khác áp dụng. Nhờ vậy đã góp phần giúp Vạn Hưng đạt kết quả tốt trong công tác DS-KHHGĐ. Năm 2016, tỷ suất sinh giảm còn 11,52%o; tỷ lệ sinh con thứ 3 còn 9,4%; tỷ lệ áp dụng biện pháp tránh thai tăng lên 81,8%; xã xếp vị thứ 3 trong công tác thi đua toàn huyện.

Bác sĩ Huỳnh Tình - Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Vạn Ninh cũng nhận xét, chị Kiên tuy lớn tuổi nhưng ham học hỏi, nhiệt tình và không sợ khó trong công việc. Giai đoạn này công tác DS-KHHGĐ đang gặp khó về kinh phí, nhiều CTV không còn nhiệt tình nhưng chị Kiên đã thấu hiểu và chia sẻ được với ngành, vẫn tích cực trong công việc, đây là điều quý nhất ở chị Kiên. Chị xứng đáng là tấm gương điển hình trong công tác DS-KHHGĐ.

Thanh Phương