Điều trị sớm bằng thuốc kháng vi rút (ARV) đang được xem là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để kiểm soát HIV, bảo vệ sức khỏe người bệnh và giảm lây truyền trong cộng đồng. Các nghiên cứu và hướng dẫn của Bộ Y tế khẳng định, việc bắt đầu điều trị ARV ngay sau khi được chẩn đoán nhiễm HIV giúp giảm nhanh tải lượng vi rút trong máu, phục hồi hệ miễn dịch, giảm nguy cơ bệnh nhiễm trùng cơ hội và kéo dài tuổi thọ.
Lợi ích của điều trị sớm là giảm khả năng lây truyền HIV. Khi tải lượng vi rút giảm xuống mức “không phát hiện được”, HIV gần như không còn khả năng lây qua đường tình dục. Điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe của người bệnh mà còn bảo vệ bạn tình, gia đình và góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng. Đó cũng là lý do Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ thông điệp: “Phát hiện sớm – Điều trị ngay”.
Bác sĩ thăm khám bệnh nhân trước khi bắt đầu điều trị HIV
Tại Khánh Hòa, ngành y tế đã triển khai tích cực mô hình điều trị sớm cho người nhiễm HIV. Trong 6 tháng đầu năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 32 trường hợp điều trị sớm và 21 trường hợp được bắt đầu dùng thuốc ngay trong ngày nhận kết quả chẩn đoán. Những con số này phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận điều trị, rút ngắn đáng kể thời gian từ khi phát hiện bệnh đến khi bắt đầu dùng thuốc. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài và hạn chế lây truyền HIV.
Việc điều trị sớm bắt buộc phải thực hiện theo đúng nguyên tắc, cụ thể:
- Không trì hoãn: Bắt đầu ARV ngay khi được chẩn đoán, bất kể số lượng tế bào CD4 hay tình trạng lâm sàng.
- Tuân thủ tuyệt đối: Uống thuốc đúng giờ, đủ liều và tái khám định kỳ để theo dõi hiệu quả điều trị.
- Kết hợp chăm sóc toàn diện: song song với thuốc, người bệnh cần được tư vấn về dinh dưỡng, sức khỏe tinh thần và phòng tránh các bệnh đồng nhiễm.
Thực tế cho thấy, nhiều bệnh nhân chỉ sau vài tháng điều trị đã nhận thấy sức khỏe cải thiện rõ rệt: cân nặng ổn định, ít ốm vặt hơn, tự tin quay trở lại công việc và học tập. Cảm giác lo lắng, sợ hãi ban đầu cũng giảm bớt khi họ nhận ra HIV hoàn toàn có thể kiểm soát nếu tuân thủ điều trị.
Ngành y tế Khánh Hòa đang tiếp tục mở rộng các điểm xét nghiệm sàng lọc, kết nối nhanh với cơ sở điều trị và phối hợp cùng mạng lưới cộng đồng để hỗ trợ người mới chẩn đoán bắt đầu ARV ngay. Sự thành công của mô hình này đòi hỏi sự chung tay của nhiều phía – từ cơ sở y tế, nhân viên y tế cộng đồng, gia đình cho đến chính người bệnh – để đảm bảo quá trình điều trị diễn ra thuận lợi và bền vững.
Ngày nay, HIV không còn là bản án tử. Với phát hiện và điều trị sớm, người bệnh có thể sống khỏe mạnh, làm việc, học tập và đóng góp cho xã hội như bất kỳ ai khác. Mỗi người khi biết mình nhiễm HIV hãy mạnh dạn tiếp cận cơ sở y tế, bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt. Đó không chỉ là cách bảo vệ bản thân, mà còn là hành động thiết thực để ngăn chặn lây truyền HIV, góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh.
Quốc Huy