Theo Bs Huỳnh Văn Thưởng - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa, túi phình mạch máu não là bệnh lý mạch máu đặc biệt nằm trong não. Các túi phình nhỏ khi chưa vỡ hầu như không có biểu hiện triệu chứng nào.
Bệnh túi phình mạch máu não trông giống như một quả mọng treo trên thân cây. Thành động mạch chỗ túi phình bị mỏng, chứa đầy máu và có nguy cơ vỡ, gây xuất huyết nội sọ bất cứ lúc nào. Thông thường túi phình mạch máu não vỡ ở vị trí động mạch não giữa hoặc màng não. Động mạch não bị vỡ là một tình huống khẩn cấp dẫn đến đột quỵ, tổn thương não; nếu không điều trị ngay lập tức người bệnh có thể bị tử vong. Tuy nhiên theo các chuyên gia tim mạch, không phải tất cả mạch phình sẽ vỡ.
Khi túi phình chưa vỡ, nếu túi phình nhỏ có thể người bệnh không có biểu hiện triệu chứng gì. Ở trường hợp túi phình chưa vỡ lớn có thể đè ép vào các mô não và dây thần kinh gây các triệu chứng đau ở trên và phía sau mắt, giãn đồng tử, thay đổi thị lực hoặc nhìn đôi; có thể bị tê, yếu hoặc liệt một bên mắt, sụp mí.
Đối với trường hợp túi phình “rò rỉ” một lượng máu nhỏ,khi đó triệu chứng người bệnh có thể đột ngột đau đầu dữ dội. Nếu túi phình mạch máu não vỡ sẽ gây triệu chứng đột ngột đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn; cổ cứng, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, nhạy cảm với ánh sáng, co giật, sụp mí, mất ý thức, lẫn lộn.
Bs Huỳnh Văn Thưởng cho biết, bệnh túi phình mạch máu não hình thành do thành động mạch mỏng thường xảy ra ở ngã ba hay chỗ vị trí chia của động mạch vì những nơi này mạch máu yếu hơn. Vị trí túi phình có thể ở bất kỳ nơi nào trong não nhưng gặp nhiều nhất là ở động mạch vùng nền não. Nguyên nhân thuận lợi có thể gây nên khởi phát vỡ túi phình là do người bệnh tập thể dục quá sức, co thắt ruột, giận dữ, quan hệ tình dục không đúng cách. Có một số túi phình hình thành trong suốt đời người, một số di truyền và một số do chấn thương não.
Các chuyên gia nhận xét, những người có yếu tố nguy cơ mắc bệnh là gia đình có người bị bệnh túi phình mạch máu não; những người có túi phình trước đây nhiều khả năng xuất hiện thêm túi phình khác; nữ giới mắc bệnh túi phình nhiều hơn nam giới; người có huyết áp cao có nguy cơ xuất huyết dưới nhện. Người hút thuốc lá vừa có thể gây bệnh huyết áp cao còn tăng nguy cơ đáng kể vỡ túi phình.
Theo Bs Huỳnh Văn Thưởng, để chẩn đoán được bệnh túi phình mạch máu não, có thể chụp CT, chụp CT mạch máu, chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA) hoặc chụp mạch máu não.
Chụp CT scan giúp xác định nơi chuyển máu trong não. Chup cắt lớp vi tính mạch máu (CTA Scan) là phương pháp chính xác để đánh giá mạch máu, xét nghiệm này kết hợp chụp CT Scan, kỹ thuật tiêm chất tương phản vào máu để tạo ra hình ảnh của các mạch máu.
Chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA) sử dụng từ trường và năng lượng sóng vô tuyến để cung cấp hình ảnh các mạch máu bên trong cơ thể cùng với tiêm chất cản từ để làm cho các mạch máu hiện lên rõ ràng hơn.
Kỹ thuật chụp mạch não, ống thông được đưa vào qua mạch máu ở bẹn hoặc cánh tay và di chuyển lên vào trong não. Sau đó, bác sĩ sẽ tiêm chất cản quang vào các động mạch não, từ đó sẽ nhìn thấy rõ trên phim X-quang mọi vấn đề trong các động mạch, bao gồm cả túi phình. Đây là thủ thuật xâm lấn, có rủi ro so với những xét nghiệm trên, nhưng chụp mạch não là phương pháp tốt nhất để xác định vị trí các phình mạch nhỏ hơn 5mm.
Để hạn chế diễn tiến của bệnh túi phình mạch máu não, các bác sĩ khuyến cáo người bệnh nếu hút thuốc cần bỏ hút thuốc; ăn chế độ nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc, các sản phẩm từ sữa ít béo; tập thể dục thường xuyên nhưng không quá sức, theo dõi huyết áp và cholesterol máu.
Theo các chuyên gia, nếu phình động mạch máu não nhỏ và ít có khả năng bị vỡ, các bác sĩ có thể điều trị nội khoa, theo dõi huyết áp, cholesterol máu; đối với phẫu thuật sẽ tùy mức độ phình động mạch máu não của người bệnh. Một số phương pháp điều trị phình mạch máu não là phẫu thuật kẹp túi phình mạch máu não của các bác sĩ chuyên khoa ngoại thần kinh; sau khi kẹp vào cổ túi phình bệnh nhân sẽ được cho chụp hình mạch máu não xem đóng kín túi phình và lưu lượng mạch máu não; đây là một kỹ thuật khó. Phương pháp thứ hai là nút túi phình mạch não bằng vòng xoắn kim loại (đặt coil) được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa can thiệp nội mạch, phương pháp này thực hiện bằng cách luồn qua động mạch đùi ống thông đi lên não, một dây xoắn (coil) sẽ được đưa qua ống thông đến túi phình mạch máu não gây tắc nghẽn khiến cho máu không chảy vào túi phình. Cả hai phương pháp đều có mục đích ngăn chặn xuất huyết lần thứ hai; còn các tổn thương trước đó không thể khắc phục được. Nhiều bệnh nhân phải được điều trị nội khoa hồi phục thương tổn và ngăn ngừa phát sinh biến chứng sau này./.
Nghi Anh