Theo báo cáo của Trung tâm y tế thị xã Ninh Hòa, năm 2023 thị xã ghi nhận 795 ca mắc bệnh tay chân miệng (TCM), 50 ổ dịch, không có trường hợp tử vong. So với năm 2023, ca mắc TCM tăng 629 ca, tăng 49 ổ dịch. Phân tích cho thấy ổ dịch cộng đồng chiếm 74%, ở trường học 26%. Tỉ lệ mắc 319/100.000 dân. Số ca mắc TCM chủ yếu tăng cao từ tháng 6/2023 đạt đỉnh vào tháng 9/2023 với 242 ca TCM. Sau những triển khai phòng chống TCM mạnh mẽ, tháng 11/2023 giảm còn 59 ca TCM, tháng 12/2023 chỉ ghi nhận 10 ca TCM.
Bs Trịnh Tiến Khoa – Giám đốc Trung tâm y tế thị xã Ninh Hòa nhận định, nguy cơ dịch TCM có khả năng bùng phát thành dịch tại cộng đồng là rất cao nếu toàn hệ thống, các Ban, ngành liên quan không triển khai tốt các biện pháp phòng chống dịch TCM hiệu quả.
Năm 2024 dự báo sẽ xuất hiện các ổ dịch TCM tập trung chủ yếu trẻ ở trường mầm non, mẫu giáo từ 1 đến 3 tuổi, đặc biệt là những nhóm trẻ ở trường tư thục. Hiện tại bệnh TCM vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các biện pháp phòng bệnh hiện nay chủ yếu dựa vào vệ sinh cá nhân, ngăn ngừa lây truyền bệnh trong cộng đồng.
Năm 2024, Trung tâm y tế thị xã Ninh Hòa đặt mục tiêu là phấn đấu không để bệnh TCM xảy ra thành dịch, lan rộng trên địa bàn, xã hội hóa tốt công tác phòng chống TCM.
Cụ thể, phấn đấu số ca mắc TCM trên 100.000 dân dưới 130,3; không để xảy ra trường hợp tử vong. Tất cả ổ dịch, nơi có nguy cơ bùng phát dịch được giám sát phát hiện sớm trước 48 giờ, nhân viên y tế xử lý kịp thời theo đúng quy định của Bộ Y tế.
Tất cả các nhà trẻ, trường mầm non, trường mẫu giáo công lập và tư thục được tập huấn phổ biến kiến thức, thực hành phòng chống bệnh TCM, được kiểm tra công tác phòng chống TCM ít nhất 1 lần trong năm. Phấn đấu 95% bà mẹ có con dưới 5 tuổi được tuyên truyền phòng chống bệnh TCM; 100% cơ sở điều trị được tập huấn về điều trị bệnh TCM, tham gia báo cáo ca bệnh TCM theo đúng quy định của Bộ Y tế.
Các trường học duy trì tổng vệ sinh môi trường lớp học, lau rửa sàn nhà, bàn ghế, đồ chơi bằng dung dịch Cloramin B 0,5% họat tính hoặc bằng xà phòng. Hướng dẫn cho trẻ thực hiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh răng miệng, rửa tay trước khi ăn, sau khi ăn; thực hiện ăn chín, uống sôi, hạn chế các bệnh lây theo đường phân miệng, trong đó có bệnh TCM.
Đẩy mạnh truyền thông đến hộ gia đình có trẻ dưới 5 tuổi, lồng ghép thực hiện nhiều hình thức truyền thông trực tiếp, gián tiếp, đa dạng kênh truyền thông để đạt được mục tiêu đề ra.
Ngày 6/2/2024, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 292/QĐ-BYT hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh TCM.
Về nguyên tắc điều trị TCM, cần cấp cứu và xử trí kịp thời các ca nặng; phân độ đúng và điều trị phù hợp theo phân độ; theo dõi sát bệnh nhân để phát hiện sớm các biến chứng, bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ, nâng cao thể trạng.
Về phân tuyến điều trị, trạm y tế xã và phòng khám tư nhân triển khai khám và điều trị ngoại trú bệnh TCM độ 1, chuyển tuyến đối với bệnh TCM độ 2a trở lên hoặc độ 1 với trẻ dưới 12 tháng hoặc trẻ có bệnh phối hợp kèm theo.
Bệnh viện huyện, bệnh viện tư nhân khám điều trị bệnh TCM độ 1 và độ 2a, chuyển tuyến đối với bệnh TCM độ 2b trở lên hoặc độ 2a có bệnh phối hợp kèm theo. Hội chẩn với tuyến trên và thực hiện phối hợp chuyển tuyến.
Độ 1 của bệnh TCM không có biến chứng, điều trị ngoại trú và theo dõi tại cơ sở y tế. Cần dinh dưỡng đầy đủ theo tuổi, thức ăn lỏng, dễ tiêu, để nguội mát, chia nhiều bữa nhỏ. Trẻ còn bú tiếp tục cho ăn sữa mẹ.
Hạ sốt, giảm đau bằng Paracetamol liều 10-15mg/kg/lần (uống) hoặc 10-15mg/kg/lần đặt hậu môn mỗi 4-6 giờ hoặc Ibuprofen 5-10mg/kg/lần mỗi 6-8 giờ. Làm dịu vết loét miệng bằng thuốc băng niêm mạc đường tiêu hóa antacid, vệ sinh răng miệng, nghỉ ngơi tránh kích thích.
Chăm sóc tổn thương da, không làm vỡ các mụn nước, bôi dung dịch sát khuẩn vào các mụn nước vỡ như dung dịch Povidone – iodine, xanh methylene. Cho trẻ nghỉ học, sau 7-10 ngày kể từ khi phát bệnh mới cho trẻ đi học lại.
Tránh lây lan bệnh cho các thành viên khác trong gia đình, không dùng chung đồ dùng cá nhân, rửa tay trước và sau khi chăm sóc trẻ, vệ sinh môi trường. Cần cho trẻ nhập viện khi người nhà lo lắng, nhà ở xa bệnh viện, không đủ điều kiện theo dõi.
Trẻ cần được tái khám mỗi 1-2 ngày trong 7-10 ngày đầu của bệnh. Trẻ có sốt phải tái khám mỗi ngày cho đến khi hết sốt ít nhất 48 giờ.
Cha mẹ, người chăm sóc trẻ cần tư vấn để hiểu rõ những dấu hiệu nặng là đưa trẻ tái khám ngay. Cụ thể, trẻ cần tái khám ngay khi có một dấu hiệu dưới đây trở lên: Sốt trên 39 độ C hoặc sốt kéo dài trên 48 giờ; nôn ói nhiều; lừ đừ hoặc kích thích; không bú hoặc ăn bú quá ít; giật mình; thở nhanh; khó thở; da nổi vân tím (nổi bông); hôn mê; co giật; trẻ có dấu hiệu bất thường hoặc cha mẹ lo lắng./.
Đăng Dương