Tháng 11/2024, Hội Y tế Dự phòng Việt Nam đã tổ chức Hội thảo những tiến bộ trong phòng chống bệnh cúm mùa và các bệnh liên quan tại TP Nha Trang.
Các chuyên gia đến từ các Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã trình bày nhiều tham luận về chẩn đoán, điều trị bệnh cúm mùa; tiến bộ trong phát triển và sản xuất vắc xin cúm mùa ở Việt Nam; gánh nặng cúm mùa trên các đối tượng nguy cơ cao; thực trạng và chiến lược tiêm phòng cúm cho mọi lứa tuổi, kế hoạch sử dụng vắc xin cúm mùa ở Việt Nam.
Theo các chuyên gia, cúm mùa là nguyên nhân của 9,3 triệu – 41 triệu ca bệnh, 100.000 – 710.000 ca nhập viện và 4.900 – 51.000 ca tử vong hàng năm trên thế giới.
Thông thường, bệnh cúm mùa diễn biến nhẹ, hồi phục trong vòng 5-7 ngày. Tuy nhiên ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh lý nền mạn tính, người suy giảm miễn dịch cúm mùa có thể diễn tiến nặng, gây viêm phế quản, viêm phổi, viêm não dẫn đến tử vong.
(Tiêm vắc xin cúm mùa là biện pháp phòng ngừa bệnh cúm hiệu quả)
Bs Đỗ Duy Bình - Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tỉnh Khánh Hòa cho biết, cúm có khả năng tăng gấp 8 lần nguy cơ viêm phổi ở trẻ nhỏ dưới 14 tuổi, có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như viêm cơ tim, viêm não cấp. Đối với người cao tuổi cúm gây suy giảm chức năng, ảnh hưởng gián tiếp đến hệ thống đa cơ quan, tăng nguy cơ đột qụy, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim sau nhiễm cúm. Vì vậy các đối tượng nguy cơ cao cần cẩn thận đối với bệnh cúm mùa.
Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do Influenza vi rút lây nhiễm vào mũi, họng và phổi. Ở Việt Nam, cúm mùa lưu hành quanh năm, tăng hơn vào mùa đông, mùa xuân, thường đỉnh điểm vào tháng 3-4 và tháng 9-10 hàng năm.
Khi mắc cúm mùa thường có triệu chứng sốt hoặc ớn lạnh, ho, đau họng, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi, đau cơ, nhức đầu, mệt mỏi. Có một số người có thể nôn, tiêu chảy. Các triệu chứng này có thể dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác, vì vậy người bệnh cần được khám phát hiện tại cơ sở y tế.
Có 4 chủng vi rút cúm mùa là A, B, C và D. Vi rút cúm A chiếm 75% trên tổng số ca nhiễm cúm. Dựa trên kết hợp giữa kháng nguyên H và N, vi rút được phân hành nhiều tuýp, trong đó nổi bật là cúm A (H5N1), A (H3N2), A (H1N1).
Cúm mùa có khả năng lây truyền nhanh qua đường hô hấp, qua đường giọt bắn khi nói chuyện, hắt hơi hoặc dùng chung đồ vật với người bệnh. Cúm thường có thời gian ủ bệnh từ 1-4 ngày. Trung bình sau 48 giờ nhiễm vi rút, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng tương tự như các bệnh hô hấp thông thường, sau 2-3 ngày các triệu chứng giảm dần. Sốt có thể kéo dài 5 ngày, ho kéo dài vài tuần.
Theo các chuyên gia truyền nhiễm, người nghi ngờ nhiễm cúm cần được cách ly y tế, đến cơ sở y tế để được chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh. Các bác sĩ sẽ khám, hướng dẫn điều trị các biện pháp như hạ sốt bằng thuốc paracetamol khi sốt trên 38,5 độ C, uống nhiều nước, đảm bảo cân bằng điện giải, đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ, hợp lý. Đối với những trường hợp cúm có biến chứng, bệnh nhân cần được nhập viện để điều trị và theo dõi.
Để phòng ngừa cúm hiệu quả, mỗi người cần tập thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn khi về đến nhà, trước ăn, sau ăn, sau khi đi vệ sinh. Khi hắt hơi, ho, sổ mũi nên dùng khuỷu tay thay vì bàn tay để tránh lây nhiễm bệnh cho người khác. Bảo vệ mũi, họng bằng cách đeo khẩu trang khi ra ngoài, làm ấm mũi bằng nước muối sinh lý khi thời tiết khô, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, bỏ thuốc lá.
Tiêm vắc xin cúm mùa hàng năm là phương pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả nhất. Vắc xin cúm mùa có hiệu quả phòng bệnh lên đến 90%, giảm tỉ lệ tử vong và nguy cơ biến chứng, diễn tiến nặng khi đồng nhiễm cúm và những tác nhân gây bệnh khác.
Các chuyên gia lưu ý, các chủng vi rút cúm thường xuyên thay đổi mỗi năm, các nhà sản xuất sẽ căn cứ dữ liệu khảo sát của Tổ chức Y tế thế giới về các chủng cúm lưu hành mỗi năm để sản xuất vắc xin mang lại hiệu quả phòng bệnh tốt nhất./.
Tường Huân