Ngày 18-19/5/2023, Viện Sốt rét – Bộ Y tế đã giám sát công tác phòng chống sốt rét tại tỉnh Khánh Hòa, giám sát dự án sáng kiến khu vực ngăn chặn và loại trừ sốt rét kháng thuốc Artemisinin giai đoạn 2021-2023 tỉnh Khánh Hòa.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã có những đề xuất với Đoàn giám sát là hỗ trợ tập huấn cho tỉnh công tác xét nghiệm, soi kính hiển vi để chẩn đoán sốt rét, nhất là các điểm kính tại các huyện miền núi.

Hiện nay điều trị bệnh nhân sốt rét dự án chỉ thanh toán cho thể P.falciparum và P.vivax trong khi thực tế năm 2022 tỉnh phát hiện 09 bệnh nhân thể P.malariae, vì vậy cần bổ sung để các bệnh nhân này được thanh toán kinh phí điều trị.

Tỉnh Khánh Hòa đề xuất cần tăng thêm cho tỉnh số đợt giám sát đối với những xã có số ca mắc sốt rét cao trong nhiều năm gần đây; các hội thảo nên mở rộng thêm đại biểu mời các ban, ngành, đơn vị liên quan, khối điều trị tại các bệnh viện trong tỉnh; dự án cần có thêm mục chi hỗ trợ cho người dân khi lấy lam máu, kinh phí vận chuyển các võng màn tẩm hóa chất về hộ gia đình; bổ sung thêm cơ số thuốc điều trị sốt rét như Chloroquine, quinine sulphat.

Ts Nguyễn Đình Cảnh – Viện trưởng Viện Sốt rét – Bộ Y tế cho rằng nếu tỉnh Khánh Hòa thực hiện tốt công tác loại trừ sốt rét theo kế hoạch đề ra đến năm 2027 là một thành tựu công tác y tế rất lớn.

Việc thực hiện tích cực các hoạt động dự án là cơ hội để hoàn thành các mục tiêu đề ra trong công tác phòng chống sốt rét chung toàn tỉnh. Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cần xây dựng kế hoạch lộ trình loại trừ sốt rét của tỉnh, đề ra những giải pháp hoạt động cụ thể, kinh phí huy động từ nhiều nguồn, từ dự án, từ ngân sách tỉnh, từ những dự án khác. Cần làm tốt công tác vận động huy động sự vào cuộc của liên ngành đối với công tác phòng chống sốt rét.

Tỉnh Khánh Hòa có những xã là điểm nóng của công tác phòng chống sốt rét, cần lưu ý công tác truyền thông, huy động sự vào cuộc của các ban ngành, đơn vị liên quan, ưu tiên cho các nhóm có nguy cơ cao để tác động can thiệp, đầu tư kinh phí. Thực hiện tốt không để sốt rét quay trở lại đối với những địa phương đã loại trừ được sốt rét và điều trị tốt đối với những trường hợp mắc bệnh sốt rét tại các điểm nóng.

Sở Y tế cần quan tâm chỉ đạo công tác nhân sự, đội ngũ làm công tác phòng chống sốt rét tại các tuyến. Đối với những huyện, xã là điểm nóng cần ưu tiên có cán bộ chương trình, xây dựng phát triển mạng lưới cộng tác viên, đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực để đáp ứng được công tác phòng chống sốt rét trong điều kiện thực tế tại địa phương.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cần xây dựng các tình huống, xác định ổ dịch để thực hiện tốt quy trình điều tra xử lý ổ dịch, không để bị động, ứng phó chậm. Chú ý những trường hợp mắc bệnh sốt rét từ thể ẩn, phối hợp với Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Quy Nhơn để thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học đánh giá toàn diện để có những giải pháp chiến lược, hiệu quả.

Đối với sử dụng nguồn lực dự án, Ts Nguyễn Đình Cảnh lưu ý cần sử dụng hiệu quả, chi trả đúng đối tượng, chi đúng theo hướng dẫn  của dự án trung ương, nếu có những nội dung thay đổi cần có văn bản đề nghị Ban Quản lý dự án trung ương hướng dẫn thực hiện kịp thời theo Quyết định số 4922/QĐ-BYT ngày 25/10/2021 của Bộ Y tế. Trường hợp nghi ngờ mắc sốt rét là những trường hợp đang sốt hoặc có sốt trong 3 ngày gần đây và đang ở hoặc đã đến vùng sốt rét lưu hành trong thời gian ít nhất 7 ngày trước khi có sốt hoặc có tiền sử mắc sốt rét.

Trường hợp bệnh sốt rét xác định là trường hợp có ký sinh trùng sốt rét trong máu được xác định bằng xét nghiệm lam máu nhuộm Giêm – sa hoặc xét nghiệm chẩn đoán nhanh phát hiện kháng nguyên hoặc kỹ thuật sinh học phân tử.

Trường hợp sốt rét thứ truyền là trường hợp sốt rét xác định, lây nhiễm tại chỗ từ trường hợp sốt rét ngoại lai. Trường hợp sốt rét tái phát xa là trường hợp sốt rét xác định, có tiền sử nhiễm sốt rét P.vivax hoặc P.ovale trong vòng 3 năm, không có tiền sử dịch tễ liên quan với lây truyền ký sinh trùng sốt rét từ bên ngoài.

Dịch là sự xuất hiện bệnh truyền nhiễm với số người mắc bệnh vượt quá số người mắc bệnh dự tính bình thường trong một khoảng thời gian xác định ở một khu vực nhất định. Vùng có dịch là khu vực được cơ quan có thẩm quyền xác định có dịch hoặc xuất hiện các yếu tố gây dịch.

Ổ bệnh sốt rét hoạt động tại thôn, bản là có ít nhất 01 trường hợp sốt rét xác định là lây truyền tại chỗ trong năm hiện tại.

Ổ bệnh sốt rét tiềm tàng là khu vực thôn, bản không có ca sốt rét nội địa nào trong năm hiện tại và có ít nhất 01 ca sốt rét xác định là lây truyền tại chỗ được phát hiện trong vòng 3 năm trước.

Ổ bệnh sốt rét đã được kiểm soát là khu vực thôn, bản không có trường hợp sốt rét nội địa nào trong năm hiện tại và không phát hiện trường hợp sốt rét xác định là lây truyền tại chỗ trong 3 năm trước./.

Văn Hanh