Ngày 30/11/2021, Sở Y tế tỉnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tổ chức Hội nghị vận động và đầu tư phòng chống và loại trừ sốt rét tỉnh Khánh Hòa năm 2021.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, sốt rét hiện nay vẫn đang là một bệnh có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng. Hằng năm, trên toàn thế giới ghi nhận hằng trăm triệu trường hợp mắc và khoảng 400.000 trường hợp tử vong. Bệnh sốt rét lưu hành chủ yếu ở Châu phi và các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Sốt rét kháng thuốc luôn là một thách thức lớn trong công tác phòng chống sốt rét ở các nước. Sốt rét kháng Artemisinin là một loại thuốc có hiệu lực cao trong điều trị sốt rét từ năm 1990 đến nay, là một khó khăn lớn, mới xuất hiện và lan rộng tại các nước tiểu vùng sông Mê Kông, trong đó có Việt Nam. Sốt rét kháng thuốc đang đe dọa những thành quả đạt được trong việc làm giảm số tử vong và số mắc sốt rét ở các nước, nguy hiểm hơn nữa nếu sốt rét kháng thuốc lan rộng ra các nước khác đe dọa thành quả phòng chống và loại trừ sốt rét trên toàn cầu.
Tại Khánh Hòa, được sự quan tâm đầu tư của các cấp từ trung ương đến địa phương nên trong các năm qua, công tác phòng chống sốt rét tại tỉnh Khánh Hòa đạt được những kết quả đầy khích lệ. Số mắc giảm dần từng năm, từ con số 2.464 ca năm 2010, đến năm 2015 chỉ còn 767 trường hợp, năm 2016 là 422 trường hợp và năm 2020 là 30 trường hợp mắc sốt rét. Tỷ lệ mắc sốt rét ở trẻ em và phụ nữ có thai giảm mạnh. Đặc biệt, tử vong do sốt rét đã tiếp cận con số 0.
Tuy nhiên, bệnh sốt rét vẫn còn xuất hiện tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, phân bố không đều. Theo báo cáo của Viện Sốt rét – Ký sinh trùng- Côn trùng trung ương cho biết, tình trạng ký sinh trùng sốt rét P.falciparum kháng thuốc xuất hiện tại một số tỉnh trong đó có Khánh Hòa.
Ngày 02/3/2016, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 741/QĐ-BYT về Hướng dẫn giám sát và phòng chống bệnh sốt rét, xác định các giai đoạn phòng chống và loại trừ sốt rét gồm 03 giai đoạn: giai đoạn phòng chống sốt rét, giai đoạn loại trừ sốt rét và giai đoạn đề phòng sốt rét quay trở lại. Trong đó tiêu chí loại trừ sốt rét là chương trình sốt rét triển khai tại một tỉnh, một huyện, một xã có tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét ở vùng sốt rét lưu hành nhỏ hơn 1/1.000 dân số vùng sốt rét lưu hành và thực hiện các hoạt động duy trì kết quả loại trừ sốt rét trong vòng bằng hoặc lớn hơn 3 năm.
Hiện nay, tại tỉnh Khánh Hòa: huyện Khánh Vĩnh ở giai đoạn phòng chống bệnh sốt rét tích cực, huyện Cam Lâm và Khánh Sơn đã chuyển sang giai đoạn loại trừ sốt rét; huyện Vạn Ninh, Diên Khánh và thị xã Ninh Hòa ở giai đoạn đề phòng sốt rét quay trở lại; TP Nha Trang và Cam Ranh đang thực hiện thủ tục cấp chứng nhận loại trừ sốt rét.
Theo kế hoạch, đến năm 2025 huyện Khánh Vĩnh sẽ chuyển sang giai đoạn loại trừ sốt rét; cấp chứng nhận loại trừ sốt rét cho huyện Vạn Ninh, Diên Khánh và thị xã Ninh Hòa vào năm 2024. Đối với huyện Cam Lâm và Khánh Sơn sẽ đạt cấp chứng nhận loại trừ sốt rét vào năm 2028; còn huyện Khánh Vĩnh sẽ ở giai đoạn đề phòng sốt rét quay trở lại; mục tiêu đến năm 2030, toàn tỉnh Khánh Hòa đạt được chứng nhận loại trừ bệnh sốt rét.
Ngày 24/6/2021, UBND tỉnh Khánh Hòa ra quyết định thành lập Dự án “Sáng kiến khu vực ngăn chặn và loại trừ sốt rét kháng thuốc Artemisinin” do Quỹ Toàn cầu tài trợ giai đoạn 2021-2023 (Dự án RAI3E) tỉnh Khánh Hòa năm 2021. Sở Y tế cũng đã ban hành quyết định thành lập các Ban quản lý Dự án trên địa bàn 7 huyện, thị xã, thành phố.
Mục tiêu chính của dự án là giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do sốt rét; đối với mục tiêu cụ thể có 5 mục tiêu gồm (1) đảm bảo mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời và hiệu quả tại các cơ sở y tế nhà nước và tư nhân, (2) Bảo vệ người dân trong vùng nguy cơ bằng các biện pháp phòng chống muỗi truyền bệnh sốt rét thích hợp, (3) Nâng cao năng lực hệ thống giám sát dịch tễ sốt rét và đảm bảo năng lượng đáp ứng dịch sốt rét, (4) Nâng cao kiến thức và hành vi của người dân nhằm chủ động bảo vệ bản thân trước bệnh sốt rét, (5) Quản lý và điều phối hiệu quả chương trình phòng chống và loại trừ sốt rét quốc gia.
BS.CKII Nguyễn Đình Thoan, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh cho biết, dự án RAI3E trong năm 2021 của tỉnh Khánh Hòa triển khai gặp khó khăn do tình hình dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn tỉnh diễn biến phức tạp trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 10, đặc biệt là giai đoạn tháng 8 và tháng 9 là nhân lực y tế các địa phương phục vụ tối đa cho phòng chống dịch, một số hoạt động chỉ mới triển khai thời gian gần đây. Phân bổ nguồn vốn ODA của Ban quản lý dự án trung ương cho tỉnh Khánh Hòa muộn, tỉnh chưa bố trí kinh phí đối ứng thực hiện dự án ...
Hữu Lai