Câu hỏi: WHO đã triệu tập họp Ủy ban Khẩn cấp để đối phó với vi rút mới này. Việc này nghĩa là thế nào?
Trả lời: Ủy ban Khẩn cấp tổ chức một cuộc họp với các chuyên gia quốc tế nhằm cung cấp tư vấn chuyên môn cho Tổng Giám đốc của WHO để quyết định một sự kiện y tế công cộng có đủ điều kiện công bố là một “Sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu” (PHEIC) hay không.

Thuật ngữ Sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu (PHEIC) được định nghĩa trong Điều lệ Y tế Quốc tế (IHR) (2005) là một sự kiện được xác định khi:

i. Gây ra mối nguy cơ về y tế công cộng cho các quốc gia khác thông qua việc lây lan dịch bệnh quốc tế;

ii. Cần sự đáp ứng quốc tế có điều phối

Định nghĩa này phản ánh một tình huống: nghiêm trọng, bất thường hoặc ngoài dự đoán; mang theo những ảnh hưởng về y tế cộng cộng ra bên ngoài biên giới của quốc gia bị ảnh hưởng; và có thể đòi hỏi các hành động của quốc tế.

Tổng Giám đốc đưa ra quyết định cuối cùng về Sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu và các Khuyến nghị Tạm thời cho sự kiện đó, dựa trên tham vấn của Ủy ban Khẩn cấp, thông tin do các nhà chức trách quốc gia cung cấp, các chuyên gia khoa học và đánh giá nguy cơ đối với sức khỏe con người, nguy cơ lây lan quốc tế của bệnh và nguy cơ ảnh hưởng tới việc đi lại quốc tế.

Vào ngày 30/1/2020, Tổng Giám đốc WHO tuyên bố dịch viêm phổi do COVID-19 (tên gọi tạm thời lúc đó là 2019-nCoV) là “sự kiện y tế công cộng gây quan ngại toàn cầu” (PHEIC). Việc tuyên bố PHEIC không có nghĩa là đã có những thay đổi đặc biệt về mặt nguy cơ hay mối đe dọa đã trở nên lớn hơn. Thay vào đó, tuyên bố này giúp tăng cường phối hợp, hợp tác và đoàn kết toàn cầu. WHO muốn nhấn mạnh rằng việc tuyên bố PHEIC không phải do tình hình dịch bệnh tại Trung Quốc mà do những diễn biến về dịch bệnh tại các quốc gia khác. WHO ghi nhận những biện pháp quyết liệt mà Trung Quốc đã thực hiện nhằm đối phó với dịch viêm phổi do COVID-19 mặc dù những biện pháp này đã có những ảnh hưởng to lớn về kinh tế và xã hội đối với người dân Trung Quốc. Tuyên bố PHEIC phản ánh mối quan ngại lớn nhất của WHO – đó là virus có khả năng lây lan sang những quốc gia có hệ thống y tế kém phát triển hơn và chưa sẵn sàng đối phó với nó.

Đây là lần thứ 6 PHEIC được tuyên bố. Từ trước tới nay đã có 5 lần PHEIC được tuyên bố kể từ năm 2006 khi Điều lệY tế Quốc tế - IHR(2005) có hiệu lực, bao gồm: đại dịch cúm H1N1 (2009), Bại liệt (2014), Ebola tại Tây Phi (2014), Zika (2016), và Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Công gô (2019).