Đến hết năm 2022, thế giới ghi nhận trên 674 triệu ca mắc COVID-19, hơn 6,7 triệu trường hợp tử vong.
Thế giới ghi nhận làn sóng dịch bùng phát mạnh tại nhiều quốc gia do biến chủng Delta, đặc biệt biến thể Omicron xuất hiện từ tháng 11/2021 với độ lây nhiễm cao hơn nhiều so với chủng Delta, lây lan đối với cả người tiêm đủ 02 mũi vắc xin, tăng nguy cơ quá tải hệ thống y tế và tử vong nhiều người.
Tổ chức Y tế thế giới nhận định dịch bệnh COVID-19 trên thế giới sẽ còn tiếp tục là mối đe dọa về y tế công cộng trong thời gian tới. Các biến thể mới liên tục xuất hiện có khả năng làm giảm hiệu quả của vắc xin cũng như né tránh miễn dịch.
Đến nay, hầu hết các nước trên thế giới đã thay đổi chiến lược từ “Không COVID-19” (Zero COVID) sang thích ứng an toàn và áp dụng nhiều biện pháp nhằm ứng phó phù hợp với Omicron, không áp dụng biện pháp giãn cách xã hội trên phạm vi rộng, đồng thời đang thúc đẩy việc mở cửa, giao lưu, giao thương quốc tế.
Tổ chức Y tế thế giới khuyến khích các quốc gia thực hiện các biện pháp chuyển tiếp từ phòng chống đại dịch sang quản lý bền vững, vừa phòng chống dịch vừa phát triển kinh tế - xã hội. Vắc xin vẫn là biện pháp quan trọng trong phòng chống dịch, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh tiêm chủng, chủ động xây dựng và triển khai các kịch bản, phương án đáp ứng với mọi tình huống dịch bệnh, tuyệt đối không chủ quan, lơ là, mất cảnh giác.
Theo các chuyên gia của Cục Y tế Dự phòng, các địa phương trên cơ sở nhận định và dự báo tình hình dịch bệnh trên phạm vi cả nước, tại tỉnh, huyện, xã, nên đưa ra các tình huống giả định từ đó có các phương án phối hợp ứng phó phù hợp, hiệu quả với các tình huống dựa trên các tiêu chí đánh giá theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Cụ thể như đối với tình huống vi rút SARS-CoV-2 vẫn tiếp tục tiến hóa trong điều kiện cộng đồng đã có miễn dịch nên số trường hợp nặng và tử vong ở mức thấp, dịch không còn nghiêm trọng hoặc xuất hiện biến thể mới nhưng ít nghiêm trọng.
Tiêu chí cho tình huống này đó là vi rút không ghi nhận biến thể mới hoặc ghi nhận biến thể mới ít nghiêm trọng, không có sự gia tăng độc lực, không ảnh hưởng đáng kể tới hiệu quả của vắc xin; hai là tình hình dịch ổn định hoặc gia tăng cục bộ tại một điểm trên địa bàn xã, phường, thị trấn nhưng vẫn trong khả năng đáp ứng của hệ thống y tế.
Tỷ lệ ca mắc mới trong tuần trên địa bàn xã/100.000 dân dưới 450. Tỷ lệ ca bệnh phải thở oxy trung bình trong 7 ngày qua ghi nhận trên địa bàn xã/100.000 dân dưới 32. Tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ các mũi tiêm theo hướng dẫn của Bộ Y tế đạt tối thiểu 80% đối với từng nhóm đối tượng.
Một tình huống khác, xuất hiện biến thể mới nguy hiểm hơn có khả năng lây nhanh hơn, có khả năng làm giảm hiệu quả vắc xin hoặc miễn dịch khiến số mắc, số ca nặng hoặc tử vong tăng lên, dịch có nguy cơ bùng phát mạnh trên diện rộng, vượt quá năng lực của hệ thống y tế.
Tiêu chí cho tình huống này là dịch bệnh có xu hướng gia tăng đột biến về số mắc, số trường hợp nặng và tử vong. Vắc xin hiện tại giảm hoặc mất hiệu quả với biến thể vi rút mới. Tỷ lệ ca mắc mới trong tuần trên địa bàn xã/100.000 dân ≥ 450. Tỷ lệ ca bệnh phải thở oxy trung bình trong 7 ngày qua ghi nhận trên địa bàn xã/100.000 dân ≥32.
Kế hoạch triển khai phòng chống dịch trên quy mô xã là phải tăng cường công tác chuẩn bị sẵn sàng ứng phó có hiệu quả đối với dịch COVID-19 và các tình huống y tế công cộng khẩn cấp khác. Tăng cường phát hiện sớm các ổ dịch, tăng cường năng lực đáp ứng nhanh ở mức phù hợp với dịch COVID-19 nhằm sớm ổn định tình hình góp phần phục hồi, phát triển kinh tế. Thiết lập được cơ chế, tạo lập mối quan hệ giữa các đối tác chính, phối hợp liên ngành chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với dịch COVID-19, xác định rõ vai trò của các cá nhân, tổ chức, ban ngành đoàn thể trong công tác phòng chống dịch.
Giải pháp thực hiện là bảo đảm tỷ lệ tiêm chủng đạt trên 80% ở nhóm dễ bị tổn thương, đối tượng nguy cơ cao. Thực hiện giám sát, phát hiện sớm, xử lý các ổ dịch COVID-19 đối với 100% người nhập cảnh từ các quốc gia ghi nhận biến thể nguy hiểm khi trở về địa phương (nếu có) được khai báo y tế, giám sát, phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ để chuyển cơ sở y tế khám, lấy mẫu xét nghiệm, chẩn đoán kịp thời.
Tất cả các thôn, tổ dân phố thực hiện việc giám sát, phát hiện các trường hợp mắc mới hàng ngày. Tất cả các ổ dịch được giám sát, khoanh vùng, xử lý triệt để. Tất cả các ổ dịch bất thường có sự lây lan nhanh, xảy ra trên diện rộng, tỷ lệ bệnh nặng cao phải được giám sát, lấy mẫu đại diện để phát hiện biến thể vi rút. Tất cả mọi người dân tuân thủ biện pháp phòng chống dịch phù hợp, thực hiện đúng 2K, tuân thủ các quy định do Bộ Y tế khuyến cáo, bảo vệ được nhóm dễ bị tổn thương tiếp cận được các dịch vụ y tế, bảo đảm tốt thông tin, truyền thông phòng chống dịch./.
Hữu Lai