Trong bối cảnh công tác phòng, chống HIV đang được đẩy mạnh với nhiều giải pháp hiệu quả, PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm HIV) đã trở thành một công cụ quan trọng giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, tình trạng kỳ thị đối với người sử dụng PrEP vẫn tồn tại, trở thành rào cản ảnh hưởng đến việc tiếp cận và duy trì sử dụng dịch vụ.
Một số quan niệm chưa đúng vẫn cho rằng người dùng PrEP là những người có hành vi nguy cơ cao hoặc thiếu an toàn. Những định kiến này không có cơ sở khoa học và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của người sử dụng. Thực tế, việc chủ động tìm hiểu và sử dụng PrEP là hành động phòng ngừa sớm, thể hiện ý thức trách nhiệm với bản thân và cộng đồng trong việc kiểm soát nguy cơ lây nhiễm HIV.
Một góc truyền thông nhóm về PrEP của nhóm CBO Bồ Công Anh
Kỳ thị có thể xuất hiện ở nhiều môi trường khác nhau, từ cộng đồng, gia đình, bạn bè cho đến một số cơ sở cung cấp dịch vụ nếu chưa được đào tạo đầy đủ. Khi phải đối mặt với sự đánh giá hoặc thiếu tôn trọng, người sử dụng PrEP có thể e ngại tiếp cận dịch vụ, gián đoạn sử dụng hoặc không chia sẻ thông tin cần thiết với nhân viên y tế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của các chương trình phòng, chống HIV.
Tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa, công tác triển khai PrEP luôn gắn liền với nguyên tắc không kỳ thị và bảo mật thông tin cá nhân. Các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đã xây dựng mô hình dịch vụ thân thiện, tạo môi trường an toàn, tôn trọng người sử dụng. Người dân khi tham gia được tư vấn đầy đủ, hỗ trợ xét nghiệm định kỳ và đảm bảo quyền riêng tư, từ đó yên tâm duy trì việc sử dụng PrEP lâu dài.
Việc sử dụng PrEP cần được nhìn nhận như một biện pháp dự phòng y tế hiện đại, tương tự như tiêm chủng phòng bệnh. Khi cộng đồng hiểu đúng, việc tiếp cận dịch vụ sẽ trở nên thuận lợi hơn, góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm HIV và nâng cao hiệu quả phòng bệnh trên diện rộng.
Để giảm thiểu tình trạng kỳ thị, cần có sự tham gia của toàn xã hội. Mỗi cá nhân có thể bắt đầu từ việc thay đổi nhận thức, tiếp cận thông tin chính xác và tránh những đánh giá mang tính định kiến. Bên cạnh đó, công tác truyền thông y tế cần tiếp tục được đẩy mạnh nhằm lan tỏa thông điệp tích cực, nâng cao hiểu biết của người dân về PrEP và vai trò của dự phòng HIV.
Những người có nhu cầu chủ động tiếp cận dịch vụ PrEP tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa và các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh để được tư vấn và hỗ trợ phù hợp. Việc xóa bỏ rào cản tâm lý, trong đó có kỳ thị, không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của từng cá nhân mà còn góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, tiến tới kiểm soát hiệu quả dịch HIV/AIDS trên địa bàn.
BS.Nguyễn Quốc Huy