Theo TS.BS Lê Tấn Phùng – Trưởng phòng Nghiệp vụ Y, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa, trong những năm qua, đối với công tác nghiên cứu khoa học ngành Y tế luôn đóng góp nhiều đề tài nghiên cứu cấp tỉnh, nếu tính từ năm 2006 đến nay đã có 18 đề tài, đã nghiệm thu 16 đề tài, trong đó 02 đề tài được Hội đồng nghiệm thu xếp loại xuất sắc, 7 đề tài được xếp loại khá. Các đề tài đã có kết quả và đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng ứng dụng vào hiệu quả đối với công tác phòng chống dịch, bệnh và khám bệnh, chữa bệnh nâng cao sức khỏe người dân.
Đối với đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, hàng năm toàn ngành có 20 – 30 đề tài ở các lĩnh vực khác nhau được nghiên cứu. Trong năm 2013 và 2014, ngành Y tế đã có 03 đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở được ngân sách nhà nước hỗ trợ với mức kinh phí dưới 100 triệu đồng. Theo TS Phùng đánh giá, trong 10 năm gần đây công tác nghiên cứu khoa học trong toàn ngành đã rất khởi sắc, đạt được cả về số lượng và chất lượng nghiên cứu; hàm lượng khoa học, phương pháp tiến hành của các nghiên cứu, phương pháp triển khai thực hiện nghiên cứu có rất nhiều tiến bộ, sau khi kết thúc nghiên cứu, việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu và thực hiện các kiến nghị đã được thực hiện khá tốt và bài bản hơn so với thời gian trước đây.
Nguyên nhân có được những tiến bộ về xây dựng đề cương tốt, thiết kế nghiên cứu tốt, phương pháp triển khai, chọn mẫu, phân tích kết quả, phương pháp phân tích chặt chẽ … theo TS Phùng là nhờ vào cán bộ, nhân viên y tế trong thời gian gần đây được đào tạo tốt về phương pháp nghiên cứu khoa học, thông qua đề án đào tạo cán bộ y tế được HĐND, UBND tỉnh thông qua, toàn ngành đã được đào tạo nhiều Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II, Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa I … Ngoài ra có nhiều lớp đào tạo cập nhật kiến thức phương pháp nghiên cứu khoa học được Sở Y tế triển khai. Chính vì vậy chất lượng nghiên cứu khoa học ngày càng tốt hơn, các nghiên cứu viên thực hiện chuẩn mực hơn khi tiến hành nghiên cứu khoa học. Các lĩnh vực nghiên cứu gần đây rất được quan tâm như công tác quản lý y tế, đổi mới công tác khám bệnh, chữa bệnh; đổi mới công tác phòng chống các dịch bệnh, đổi mới ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật vào y tế tuyến cơ sở, đánh giá sự hài lòng của người bệnh … đã thu được nhiều kết quả rất quan trọng, là những bằng chứng khoa học để đổi mới cho từng cơ quan, đơn vị, từng khoa phòng giúp nâng cao chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc nâng cao sức khỏe người dân.
Đối với các đơn vị nghiên cứu lĩnh vực lâm sàng các Bệnh viện như Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa, Bệnh viện đa khoa khu vực Ninh Hòa, Bệnh viện đa khoa khu vực Cam Ranh đã thực hiện tốt và có nhiều tiến bộ, các đề tài được góp ý và tiến hành đúng về phương pháp nghiên cứu. Các nghiên cứu điển hình có thể nêu như nghiên cứu về nhồi máu cơ tim, nghiên cứu các thiết bị theo dõi lắp hộp sọ, bảo quản hộp sọ, nghiên cứu về ứng dụng mỗ cột sống, nghiên cứu về xét nghiệm cận lâm sàng trong bệnh viêm loét dạ dày … nhờ các nghiên cứu này, việc ứng dụng kết quả thực tế về trang thiết bị tại các Bệnh viện được cải tiến một cách cụ thể và đạt hiệu quả cao hơn.
Công tác phòng chống dịch bệnh có nhiều đề tài được triển khai về lĩnh vực phòng chống bệnh đái tháo đường, phòng chống bệnh ung thư, phòng chống bệnh sốt xuất huyết, sốt mò, phòng chống bệnh tay chân miệng, phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em, phòng chống HIV/AIDS, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, công tác Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, công tác y tế thôn bản đã được triển khai ứng dụng tốt trong thực tế công tác y tế cơ sở. Các nghiên cứu lĩnh vực y tế công cộng này còn giúp thay đổi nhận thức, thay đổi hành động đến các cấp lãnh đạo, cơ quan, những người có trách nhiệm và các ban ngành liên quan. Các nghiên cứu về lĩnh vực suy dinh dưỡng trẻ em đã chỉ ra được các yếu tố nguy cơ, những yếu tố chính liên quan đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi, báo động tình trạng gia tăng thừa cân, béo phì, chuyên biệt dữ liệu cho các vùng đồng bằng, vùng miền núi. Tại thành phố Nha Trang và thị xã Ninh Hòa đã triển khai những nghiên cứu lớn về sốt xuất huyết, nghiên cứu được phối hợp tổ chức từ Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương - Bộ Y tế, từ Viện Pastuer Nha Trang và các chuyên gia từ các nước. Triển khai nghiên cứu áp dụng tác nhân sinh học Wolbachia phòng chống bệnh sốt xuất huyết trên đảo Trí Nguyên, TP Nha Trang là một nghiên cứu công phu, nghiên cứu ngang tầm khu vực và quốc tế.
Cũng theo TS Phùng, trong thời gian đến công tác nghiên cứu khoa học của ngành Y tế tỉnh Khánh Hòa tiếp tục cải tiến nâng cao chất lượng, hàm lượng nghiên cứu khoa học, đặc biệt chặt chẽ về phương pháp nghiên cứu, phân tích tốt kết quả, đưa ra được những kiến nghị giải pháp chính xác có cơ sở từ kết quả nghiên cứu. Đối với cán bộ y tế cần phải cập nhật phương pháp nghiên cứu khoa học và ứng dụng được vào công tác thực tiễn của mình. Từ khâu ý tưởng nghiên cứu, đến viết đề cương, triển khai đề tài nghiên cứu và viết báo cáo nghiên cứu phải làm theo đúng khoa học, đúng trình tự và đúng phương pháp, không thực hiện những nghiên cứu chạy theo phòng trào, chạy theo thi đua khen thưởng – TS Phùng nhấn mạnh.
Một vấn đề nữa ngành Y tế tỉnh Khánh Hòa rất quan tâm đó là tổ chức hàng năm Hội nghị khoa học cấp tỉnh, tạo ra cơ hội các nghiên cứu viên được trình bày kết quả nghiên cứu đề tài của mình, từ đó ứng dụng kịp thời các kết quả nghiên cứu đi vào thực tiễn, tạo sự lan tỏa, sự kết nối tích lũy kinh nghiệm giữa các đơn vị y tế trong toàn ngành và các nghiên cứu viên, qua đó giúp nâng cao hiệu quả việc ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào hoạt động chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng công tác chăm sóc bảo vệ sức khỏe người dân ngày càng tốt hơn.
BS Tôn Thất Toàn