Ngày 29/8/2020, Cục An toàn thực phẩm- Bộ Y tế, đã có công văn khuyến cáo người tiêu dùng không mua và sử dụng các sản phẩm của công ty này. Đồng thời, yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát thị trường và chủ động thu hồi các sản phẩm của Công ty TNHH Hai Thành viên Lối sống mới (huyện Đông Anh, TP. Hà Nội).
Từ ngày 13/7 đến 18/8, cả nước ghi nhận 9 ca bệnh ngộ độc botulinum do ăn pate Minh Chay, trong đó có 2 bệnh nhân ở tỉnh Khánh Hòa. Sau thời gian điều trị ngộ độc botulinum do ăn pate Minh Chay tại Bệnh viện Chợ Rẫy -TP. Hồ Chí Minh, 2 bệnh nhân đã được chuyển về Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) tỉnh Khánh Hòa tiếp tục điều trị. Hiện nay, 2 bệnh nhân là vợ chồng chị N.Đ.H.A (TP. Nha Trang) đều tỉnh táo, nhận biết được mọi thứ. Tuy nhiên, do bị liệt cơ hô hấp chưa tự thở được, cả 2 phải thở bằng máy, ăn qua đường ống sonde dạ dày.
Chị N.Đ.H.A cho biết, Trưa ngày 19/7/2020, hai vợ chồng ăn pate Minh Chay cùng bánh mì. Ngày 20, 21/7/2020, cả 2 người lần lượt xuất hiện triệu chứng buồn nôn, nôn ói, nuốt khó, sụp mi mắt. Sau 4 ngày điều trị tại BVĐK tỉnh, do tình trạng bệnh nặng hơn được chuyển vào BV Chợ Rẫy. Khi vào BV Chợ Rẫy, cả hai tỉnh táo nhưng sụp mi mắt hoàn toàn, nói khó, nuốt khó, yếu tứ chi. Sau đó tình trạng khó thở tăng dần, suy hô hấp phải đặt nội khí quản, thở máy. Cả 2 được chẩn đoán ngộ độc botulinum nghi do ăn pate chay đóng hộp bị nhiễm khuẩn.
Ngay khi nắm thông tin, ngày 31/8/2020, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh đã tham mưu cho Sở Y tế chỉ đạo Trung tâm Y tế các huyện, thị, thành phố phối hợp với các cơ quan chức năng cùng cấp kiểm tra, giám sát thu hồi sản phẩm pate Minh Chay; truyền thông cảnh báo khẩn cấp cho người tiêu dùng không mua, không sử dụng sản phẩm trên. Đồng thời, các BV chuẩn bị sẵn sàng phương tiện, thuốc, hoá chất vật tư để cấp cứu và điều trị kịp thời khi có trường hợp ngộ độc thực phẩm xảy ra trên địa bàn tỉnh. Chi cục cũng tham mưu Sở Y tế có văn bản đề nghị Sở Công thương khẩn trương chủ trì tổ chức kiểm tra, giám sát thu hồi các sản phẩm Minh Chay đối với các siêu thị, cơ sở kinh doanh có bán sản phẩm này…
Botulinum là protein độc tố thần kinh do vi khuẩn Clostridium botulinum tiết ra. Đây là chất độc gây chết người mạnh nhất từng được biết. Chỉ cần liều 0,004 microgam/kg cân nặng đã giết chết được 1 người trưởng thành. Các triệu chứng điển hình của bệnh là đau bụng, đau cơ, mệt mỏi, nhìn mờ hay nhìn đôi, khô miệng, nói khó, nuốt khó, sụp mi mắt, yếu cơ toàn thân. Sau đó, bệnh nhân diễn biến nặng đến khó thở, không thở được do liệt cơ hô hấp, dẫn tới tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Các triệu chứng này xuất hiện chậm hay nhanh tùy thuộc vào lượng botulinum ăn phải. Dù được điều trị tích cực, tình trạng liệt của bệnh nhân vẫn kéo dài vài tháng, thậm chí có thể liệt không hồi phục. Vi khuẩn này sẽ chết nếu được đun sôi trong thời gian 5-10 phút.
Bác sĩ Nguyễn Lương Kỷ, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Chống độc - BVĐK tỉnh cho biết, cả 2 bị ngộ độc botulinum biến chứng viêm đa rễ thần kinh cấp tính. Đây là chất độc cực mạnh, gây ức chế thần kinh, làm liệt cơ hô hấp. Tại Việt Nam, chưa có chất đối kháng dùng để điều trị chất độc này nên chúng tôi không thể khẳng định họ có thể hồi phục hay sẽ bị liệt hoàn toàn. Hiện nay, khoa đang nỗ lực điều trị theo hướng hỗ trợ, đồng thời tập cho 2 bệnh nhân cai máy ngắt quãng. Riêng thai nhi 5 tháng tuổi của thai phụ, qua siêu âm và kiểm tra cho thấy ổn định, tim thai đều.
Nguyên Khải