Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa, tính đến ngày 31/3/2020, tỉnh Khánh Hòa có lũy tích số trường hợp nhiễm HIV được phát hiện là 2.399 trường hợp. Lũy tích số người nhiễm HIV/AIDS đã tử vong đến 31/3/2020 là 1.224; 1.175 trường hợp đang còn sống và được quản lý tại các địa phương, trong đó có 934 bệnh nhân đang được điều trị thuốc kháng vi rút HIV (ARV). Tỷ lệ người nhiễm HIV trong tỉnh chiếm 0,18% dân số (2.399 ca HIV/AIDS so với dân số 1.273.598).
Toàn tỉnh có 8/9 huyện/thị/thành phố (chiếm 88,9%) với 120/140 xã, phường có người nhiễm HIV/ AIDS (chiếm 85,7%). Riêng huyện đảo Trường Sa chưa phát hiện trường hợp nào nhiễm HIV/AIDS.
Đánh giá chung về xu hướng dịch HIV/AIDS tại Khánh Hòa, theo kết quả giám sát trọng điểm qua các năm cho thấy dịch HIV tại tỉnh Khánh Hòa vẫn còn trong giai đoạn tập trung, so với những năm trước năm 2005 dịch có xu hướng chững lại nhưng còn nhiều thách thức như người nghiện chích ma túy mới phát hiện tăng, mua bán dâm khá phức tạp, nhóm đối tượng tình dục đồng giới nam (MSM) khó tiếp cận và có nhiều hành vi nguy cơ kép dễ lây nhiễm HIV, một bộ phận dân cư nhất là nhóm lao động di biến động, người dân vùng xa, miền núi còn thiếu kiến thức liên quan HIV và có hành vi không an toàn trong dự phòng lây nhiễm HIV... và còn nhiều yếu tố nguy cơ làm bùng phát dịch nếu các biện pháp can thiệp không đồng bộ và kém hiệu quả.
Theo BS. Tôn Thất Toàn- Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Khánh Hòa, xác định phòng, chống HIV/AIDS là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và lâu dài trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương, 15 năm thực hiện Chỉ thị 54-CT/TW, tỉnh đã tăng cường đầu tư các nguồn lực, tích cực phối hợp liên ngành, đầy mạnh huy động toàn xã hội và mời gọi hợp tác hỗ trợ từ các tổ chức trong nước và quốc tế. Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân tỉnh, đã ban hành hoàn chỉnh, khá đầy đủ hệ thống văn bản có tính pháp lý cao để lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành công tác phòng, chống HIV/AIDS theo đúng tinh thần Chỉ thị 54-CT/TW về chính sách, pháp luật của nhà nước. Nhờ đó, công tác phòng, chống HIV/AIDS đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Đã tạo ra sự chuyển biến tích cực mạnh mẽ về nhận thức, ý thức trách nhiệm và sự hiểu biết về HIV/AIDS của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể và của mọi người dân; tạo sự thống nhất trong lãnh đạo các cấp, các ngành, và sự đồng tình trong xã hội về thực hiện các biện pháp can thiệp giảm tác hại; giảm sự kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS; khuyến khích người nhiễm HIV tự công khai danh tính, những người có hành vi nguy cơ cao tự khai báo và tự giác liên hệ với các cơ sở Y tế để được tư vấn, xét nghiệm và điều trị...kết quả của những nỗ lực trên đã góp phần quan trọng làm giảm tốc độ gia tăng dịch HIV/AIDS trong tỉnh trong nhiều năm qua. Từ một tỉnh nằm trong tốp dẫn đầu về số người nhiễm HIV của cả nước, đến nay tỉnh Khánh Hòa đã giảm đáng kể số người nhiễm, tỷ lệ người nhiễm HIV trong tỉnh chỉ chiếm 0,18% dân số. Hấu hết các mục tiêu phòng, chống HIV/AIDS đề ra đến nay tỉnh đều đạt và vượt yêu cầu đề ra.
Có được những kết quả trên trước hết là do sự chỉ đạo quyết liệt của Ban thường vụ Tỉnh ủy, sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự tham gia tích cực, có hiệu quả của các tổ chức chính trị - xã hội về công tác tuyên truyền phòng, chống HIV/AIDS, đưa công tác này vào nhiệm vụ thực hiện của từng địa phương, đơn vị. Nhận thức trong hệ thống chính trị và toàn xã hội về công tác phòng, chống HIV/AIDS được nâng lên đáng kể.
Tuy nhiên, sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền và sự phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể trong tỉnh đôi lúc chưa chặt chẽ, thiếu tính liên tục. Công tác quản lý, giám sát bệnh nhân HIV/AIDS, người có nguy cơ cao chưa tốt, một phần là do bệnh nhân đi làm ăn xa và người có nguy cơ cao thường xuyên thay đổi địa bàn hoạt động. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử với bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS cũng là yếu tố gây cản trở cho công tác quản lý. Công tác phối hợp tuyên truyền với các ban, ngành, đoàn thể gặp khó khăn do thiếu kinh phí.
BS.Toàn cho rằng, bài học kinh nghiệm của công tác phòng chống HIV/AIDS trong thời gian qua đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện, nâng cao chất lượng tham mưu của cơ quan thường trực phòng, chống HIV/AIDS. Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và đánh giá các Chương trình phòng, chống HIV/AIDS phải thường xuyên, liên tục. Nâng cao chất lượng công tác quản lý, tư vấn, chăm sóc và điều trị người nhiễm HIV/AIDS tại cộng đồng, giúp họ thực hiện các hành vi an toàn và đồng cảm với họ để họ tự giác phòng bệnh cho gia đình và cộng đồng.
Công tác tuyên truyền cần có chiều sâu, gắn tuyên truyền với việc chỉ đạo thực hiện cuộc vận động toàn dân đòan kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, Chương trình xây dựng nông thôn mới, Phong trào toàn dân tham gia phòng, chống HIV/AIDS tại cộng đồng dân cư. Kết hợp chặt chẽ công tác phòng, chống HIV/AIDS với đấu tranh phòng, chống tệ nạn xã hội.
Triển khai kịp thời và đồng bộ các chính sách, pháp luật liên quan phòng, chống HIV/AIDS. Duy trì sự phối hợp, lồng ghép tốt giữa các chương trình dự án. Xây dựng mối quan hệ tốt với các cơ quan, đơn vị liên quan theo tinh thần chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến tuyến cơ sở xã, phường. Khuyến khích sự tham gia ngày càng nhiều người nhiễm HIV và những người bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
Tạo điều kiện cập nhật chuyên môn về công tác phòng, chống HIV/AIDS cho các cán bộ chuyên trách tuyến cơ sở, xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, nhiệt tình, làm việc có trách nhiệm, có kỹ năng quản lý.
Lâm Quyên