Viêm loét miệng và tay chân miệng là 2 bệnh lý có triệu chứng khá giống nhau, đều xuất hiện các vết loét đỏ tổn thương ở khoang miệng. Tuy nhiên, hai bệnh này cũng có những dấu hiệu riêng giúp các bậc cho cha mẹ có thể dễ dàng nhận biết.

Các chuyên gia bệnh truyền nhiễm, loét miệng hay còn gọi là đẹn miệng khá giống với triệu chứng loét miệng trong tay chân miệng. Khi loét miệng xảy ra, vết loét thường chỉ có một vết duy nhất, trẻ vẫn có thể có triệu chứng đau miệng, chảy nước miếng và sốt nhẹ kèm theo.

(Triệu chứng loét miệng, ảnh Internet)

Đối với loét miệng trong tay chân miệng, ngoài một vết loét sẽ có thêm những vết chấm loét xung quanh. Vì vậy, các bậc phụ huynh cần hết sức cảnh giác, khi thấy trẻ xuất hiện các nốt loét miệng điển hình theo mô tả nêu trên, phụ huynh cần tìm kỹ ở lòng bàn tay, bàn chân, mông của trẻ để phát hiện thêm những vết loét khác nếu có.

Nhiều trường hợp trẻ nổi bóng nước ở các vị trí đặc biệt và kín đáo như rìa ngón tay, kẽ ngón do đó phụ huynh cần quan sát thật kỹ, đồng thời kiểm tra bé có dấu hiệu sốt, giật mình hay không. Ngoài ra, hiện tượng sốt, biếng ăn, chảy nước miếng của bệnh tay chân miệng cũng rất dễ bị nhầm lẫn với các dấu hiệu mọc răng ở trẻ.

( Dấu hiệu tay chân miệng- Ảnh Internet)

Thời gian gần đây có nhiều trường hợp nổi bóng nước ở các vị trí đặc biệt, kín đáo như rìa ngón tay, kẽ ngón nên chúng ta cần quan sát và chăm sóc trẻ đặc biệt hơn. Cùng với đó phụ huynh phải kiểm tra thử bé có sốt, giật mình hay không.

Theo các chuyên gia, bệnh tay chân miệng có hai dấu hiệu quan trọng nhất cần chú ý đó là sốt và giật mình.

Thứ nhất, chúng ta có thể thấy trẻ sốt đột ngột, sốt từ ngày thứ 2 trở lên, sốt cao không hạ, uống thuốc hạ sốt nhưng hết thuốc lại sốt lại, phải sử dụng các loại thuốc hạ sốt khác cùng với chảy nước miếng thì cần chú ý trẻ sốt do tay chân miệng có thể trẻ đang trở nặng lên.

Thứ hai là giật mình, khi trẻ bắt đầu bước vào giấc ngủ, thiu thiu ngủ thì trẻ giật mình, hốt hoảng chới với bắng tay chân lên, đó là dấu hiệu giật mình của tay chân miệng.

Có thêm 1 dấu hiệu nữa của tay chân miệng là bé luôn ôm mẹ bên cạnh, không rời mẹ, khi rời mẹ trẻ sẽ hốt hoảng, chới với.

90% các ca bệnh tay chân miệng đều ở thể nhẹ, các bác sĩ sẽ chỉ định cho trẻ điều trị ngoại trú tại nhà, trong vòng 7 – 10 ngày bệnh sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, phụ huynh cần chú ý một số điều khi tiến hành điều trị tay chân miệng tại nhà để trẻ nhanh khỏi, tránh trở nặng:

- Cho trẻ uống thuốc theo toa bác sĩ, thường là các thuốc hạ sốt, thuốc giảm đau, thuốc bổ sung vitamin và khoáng chất. Do bệnh tay chân miệng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, do đó phương pháp điều trị bệnh chủ yếu là điều trị triệu chứng. Cho trẻ uống thuốc hạ sốt khi nhiệt độ sốt > 38 độ, thường dùng Paracetamol liều 10 - 15mg/kg/lần (uống), có thể lặp lại mỗi 4 - 6 giờ khi trẻ sốt lại;

- Cần cung cấp dinh dưỡng đầy đủ theo độ tuổi của trẻ, cho trẻ ăn nhưng thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa, tránh thức ăn chua, cay, nồng... Nếu trẻ vẫn còn bú mẹ, người mẹ hãy tích cực cho trẻ bú thật nhiều để đảm bảo dinh dưỡng giúp con chống lại bệnh tật;

- Đối với các vết loét miệng trong tay chân miệng, ccó thể sử dụng các gói thuốc tráng niêm mạc dạ dày được bào chế dưới dạng sữa nhũ dịch (như phosphalugel, varogel hoặc trimafort...), sau đó cho trẻ ngậm nuốt 1-2ml/lần họa bôi nhẹ nhàng vào các vết loét, thuốc có tác dụng làm dịu cơn đau, sử dụng trước khi đến bữa ăn giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn khi vết loét miệng trong tay chân miệng tiếp xúc với thức ăn và trẻ cũng ăn được nhiều hơn;

- Vệ sinh răng miệng cho trẻ sạch sẽ.

- Cho trẻ nghỉ học tại trường, chỉ nghỉ ngơi tại nhà, tránh kích thích vào các vết loét, ban trên da và cần cách ly nghiêm ngặt với trẻ khác để tránh lây nhiễm bệnh;

- Đưa trẻ đi tái khám mỗi 1 - 2 ngày/lần, liên tục trong 8 - 10 ngày đầu của bệnh. Nếu trẻ sốt cần cho trẻ đi tái khám bác sĩ mỗi ngày cho đến khi trẻ hết sốt, ít nhất 48 giờ.  

Phụ huynh lưu ý, cần phải đưa trẻ tới bệnh viện ngay kể cả trong đêm khi trẻ có biểu hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo nặng sau: sốt cao; thở bất thường; quấy khóc liên tục; hhó ngủ hoặc ngủ li bì hoặc ngủ gà; giật mình, hốt hoảng, chới với; ngồi không vững hoặc đi loạng choạng; run tay, chân hoặc co giật; vã mồ hôi; nôn ói nhiều, bỏ ăn, bỏ bú; yếu tay chân; da nổi bông, vân tím hoặc xanh tái

Các chuyên gia khuyến cáo, tay chân miệng là bệnh quanh năm, đặc bệt là từ tháng 4  đến tháng 6 và tháng 9 đến tháng 12. Trẻ đã từng mắc tay chân miệng vẫn có thể tái nhiễm nhiều lần. Những trẻ đã từng mắc sẽ có miễn dịch tự nhiên tuy nhiên miễn dịch này yếu và không có khả năng chống lại vi rút. Siêu vi trùng đường ruột có rất nhiều loại, có khả năng đợt này trẻ mắc loại này, đợt sau có thể mắc loại khác nên phụ huynh không được chủ quan lơ là.