Ngày 6/1/2015, Tỉnh ủy tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức Tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết 47-NQ/TW ngày 22/3/2005 của Bộ Chính trị, khóa IX, về “Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách dân số- KHHGĐ”.
Thực hiện Nghị quyết 47/NQ-TW, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã có kế hoạch số 75-KH/TU ngày 16/6/2005, Chương trình hành động số 24-CTr/TU; UBND tỉnh đã có Quyết định 1732/QĐ-UBND; HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 22/2008/NQ-HĐND về Chương trình đẩy mạnh công tác dân số-KHHGĐ trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đến năm 2010. Theo báo cáo Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Khánh Hòa, thời gian qua, chương trình dân số kế hoạch hóa gia đình trên địa bàn tỉnh đã có những đóng góp đáng kể trong việc cải thiện, chăm sóc sức khỏe người dân, nhất là chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ và thực hiện kế hoạch hóa gia đình.
Hiện nay toàn tỉnh có 1.986 cộng tác viên được bố trí đến thôn, xóm, tổ dân phố, cụm dân cư. Đây là đội quân tuyên truyền viên cơ sở có lòng nhiệt tình, tâm huyết đưa các nội dung thực hiện chính sách dân số- KHHGĐ đến tận người dân. Công tác quản lý dân số từ năm 2005 đến nay từng bước được hiện đại hóa, thường xuyên cập nhật vào kho dữ liệu tuyến huyện và tỉnh, thực hiện báo cáo dân số bằng điện tử. Nguồn kinh phí phân bổ cho công tác dân số- KHHGĐ tăng qua các năm, năm 2005 trên 206,970 triệu đồng, năm 2010 gần 277,60 triệu đồng và năm 2014 là hơn 227,750 triệu đồng.
Từ năm 2011, tỉnh Khánh Hòa được xếp vào nhóm các tỉnh, thành phố duy trì ổn định được mức sinh. Số con trung bình của mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 1,9 con; tỷ lệ tăng dân số tự nhiên 1%; tỷ suất sinh 15,64‰, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên 9,85%; tỷ lệ áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại đạt 77,3%. Cơ cấu dân số được điều chỉnh hợp lý, đảm bảo “cơ cấu dân số vàng”, độ tuổi vị thành niên chiếm 30,1%, người cao tuổi trên 10%, tỷ số giới tính khi sinh 100%. Chất lượng dân số tăng, tuổi thọ dân số tăng thêm 2,6 tuổi, đạt 72,6 tuổi.
Theo bác sĩ CKII Huỳnh Thị Hiên – Quyền Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh, dân số vùng biển, đảo của tỉnh Khánh Hòa chiếm hơn 42% dân số toàn tỉnh. Năm năm trước đây, mức sinh của phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ở vùng biển là 2,8 con; từ đó làm mức sinh chung của toàn tỉnh tăng theo. Từ năm 2009, thực hiện đề án “Kiểm soát dân số vùng biển, đảo và ven biển” (Đề án 52), tại 5 huyện, thị, thành phố là Vạn Ninh, Ninh Hòa, TP Nha Trang, Cam Lâm và Cam Ranh với 46 xã tham gia, công tác truyền thông, tư vấn, tổ chức các hoạt động cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, sức khỏe sinh sản/KHHGĐ; sàng lọc trước sinh và sơ sinh, tư vấn, khám sức khỏe cho thanh niên trẻ, các cặp vợ chồng chuẩn bị kết hôn, thành lập các CLB sức khỏe sinh sản vị thành niên, CLB không sinh con thứ 3 …
Nhờ sự phối hợp tốt với lực lượng Bộ đội Biên phòng, Hội Liên hiệp phụ nữ, sự chỉ đạo của UBND các cấp vì vậy những mô hình, hoạt động này đã giúp các gia đình vùng biển đảo, ven biển biết cách chăm sóc sức khỏe, áp dụng các biện pháp tránh thai phù hợp vì vậy mức sinh của vùng biển, đảo đã giảm đáng kể so với trước đây mỗi gia đình 5 – 6 người con, nay bình quân số con vùng ven biển chỉ còn 1,88 con. Theo Quyết định của Chính phủ, Đề án 52 sẽ được thực hiện đến năm 2020. Vì vậy Chi cục Dân số Kế hoạch hóa gia đình đã có kế hoạch đề nghị Tổng cục Dân số - KHHGĐ tăng thêm nguồn lực đẩy mạnh công tác truyền thông, vận động, tư vấn và nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình cho người dân vùng biển, duy trì và mở rộng các mô hình.
Cũng theo BS. Hiên, trong thời gian đến đối với những địa bàn đã ổn định mức sinh, Chi cục sẽ tập trung đẩy mạnh các hoạt động nâng cao chất lượng dân số theo hướng tiếp cận vòng đời, chăm sóc, cải thiện, nâng cao sức khỏe bà mẹ, trẻ em, đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ Dân số - KHHGĐ, ngăn ngừa tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con và nuôi dạy tốt.
Đối với những địa bàn như huyện Khánh Vĩnh (tỷ suất sinh trung bình 20,7‰; tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên 20,65%), huyện Khánh Sơn (tỷ suất sinh trung bình 20,39‰; tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên 26,07%) có mức sinh cao, Chi cục sẽ tiếp tục nỗ lực thực hiện các biện pháp giảm sinh, tăng cường cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản không chỉ cho phụ nữ mà còn cho vị thành niên, thanh niên, nhóm di cư, nhóm người dễ bị tổn thương. Đặc biệt các địa phương sẽ lồng ghép chương trình dân số với chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo để xây dựng được những mô hình can thiệp phù hợp, tập trung tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước về công tác Dân số - KHHGĐ, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, bình đẳng giới, đẩy mạnh hoạt động tiếp thị xã hội các phương tiện tránh thai, xã hội hóa dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, tổ chức nêu gương các cá nhân, mô hình tiêu biểu ở các địa phương thực hiện tốt chính sách Dân số - KHHGĐ, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số ngày càng bền vững hơn.
Trong thời gian sắp đến, để thực hiện tốt công tác dân số- KHHGĐ, theo chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, toàn ngành Dân số tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng ổn định, lâu dài, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, tránh chồng chéo chức năng nhiệm vụ. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực làm công tác dân số- KHHGĐ, nâng mức phụ cấp, hỗ trợ cho đội ngũ cộng tác viên ở cơ sở.
Quế Lâm