Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Khánh Hòa, trong tháng 5/2021 toàn tỉnh đã vận động, tiếp nhận được 1.875 đơn vị máu hiến tình nguyện trên địa bàn.
Cụ thể, Trường Đại học Khánh Hòa có 164 đơn vị máu hiến, Công ty Xăng dầu Phú Khánh có 103, Huyện Vạn Ninh có 178, Tỉnh Đoàn Khánh Hòa có 356, TP Nha Trang có 285, Câu lạc bộ Nha Trang Olimpic Yoga có 46, TP Cam Ranh có 226, Thị xã Ninh Hòa có 517 đơn vị máu hiến tình nguyện.
Theo các bác sĩ chuyên khoa huyết học, máu là phương tiện vận chuyển các tế bào và các chất khác nhau từ bộ phận, cơ quan này đến bộ phận, cơ quan khác trong cơ thể. Nếu cơ thể bị thiếu máu, quá trình trên sẽ bị ảnh hưởng, gây hại cho sức khỏe.
Cấu tạo nên máu có 2 thành phần chính đó là các tế bào máu (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu) và huyết tương (có dạng dung dịch màu vàng gồm nước, đường, đạm, mỡ, vitamin, muối khoáng…)
Máu vận chuyển oxy từ phổi đến các tế bào ở các bộ phận, cơ quan của cơ thể rồi vận chuyển CO2 từ các tế bào này về phổi, đào thải ra bên ngoài đồng thời máu cũng vận chuyển các chất dinh dưỡng như đường, đạm, mỡ từ quá trình tiêu hóa đến các tế bào và vận chuyển các chất thải từ quá trình chuyển hóa đến các cơ quan bài tiết.
Máu vận chuyển hocmon từ tuyến nội tiết đến các mô trong cơ thể. Máu còn vận chuyển nhiệt ra khỏi tế bào, sau đó thải ra ngoài qua hệ thống mạch máu dưới da. Máu tham gia quá trình điều hòa nồng độ pH nội môi thông qua hệ thống đệm; máu điều hòa lượng nước trong tế bào qua áp suất thẩm thấu máu. Máu có khả năng chống lại sự nhiễm trùng, bảo vệ cơ thể qua cơ chế tự cầm máu khi có tổn thương mạch máu, chảy máu.
Một người bình thường có trung bình từ 70-80 ml máu/kg cân nặng tương đương khoảng 5-6 lít máu (chiếm 7-8% trọng lượng của cơ thể). Sự ổn định của lượng máu có được nhờ cơ chế điều hòa giữa lượng máu sinh ra từ tủy xương và lượng máu mất đi hàng ngày.
Khi cơ thể bị mất đi một lượng máu lớn hoặc tủy xương bị rối loạn chức năng sản sinh máu, lượng máu trong cơ thể sẽ bị mất ổn định. Khi cơ thể mất nhiều mồ hôi, mất nước, máu sẽ bị cô đặc và lượng máu có thể giảm. Các bệnh lý như suy tủy, thiếu máu do mất máu dẫn đến thiếu máu.
Khi thiếu máu sẽ thiếu oxy cung cấp cho mô tế bào, trong đó giảm huyết sắc tố có ý nghĩa quan trọng nhất. Thiếu máu thường do vỡ mạch máu, chấn thương, sinh con, phẫu thuật, loét dạ dày, bệnh trĩ, khối u, bệnh ung thư…Hoặc bệnh nhân mắc bệnh mạn tính như suy giáp, bệnh gan do thuốc, bệnh thận hoặc bệnh nhiễm trùng, ngộ độc kim loại. Thiếu máu gặp trong những trường hợp sản xuất hồng cầu bị lỗi, giảm; thiếu máu do sắt; có vấn đề về tủy xương, tế bào gốc, thiếu folate và vitamin B12; do tế bào hồng cầu bị phá hủy (do sử dụng thuốc, nhiễm trùng, nhiễm độc nhện, rắn cắn, van tim giả, ghép mạch máu, lá lách tăng kích thước, rối loạn đông máu…).
Người bệnh thiếu máu thường xuyên cảm thấy choáng váng, chóng mặt, mệt mỏi, uể oải, suy nhược cơ thể, da xanh, nhợt nhạt, đau đầu, khó tập trung suy nghĩ, móng tay và tóc dễ gãy, giòn, nhịp tim rối loạn, hụt hơi, khó thở, tức ngực…
Tùy vào nguyên nhân của bệnh thiếu máu để có hướng điều trị phù hợp, người bệnh không tự ý dùng thuốc bổ sung. Tuy nhiên hàng ngày có thể thực hiện chế độ ăn giàu bổ dưỡng cho người bị thiếu máu.
Hầu hết người thiếu máu là do thiếu sắt, do vậy cần bổ sung chất sắt từ thịt bò, thịt lợn, thịt gà, gan động vật, nấm, mộc nhĩ, hải sản và folate. Ăn các loại rau cải bó xôi, cần tây, lá lốt, rau ngót, rau đay…cung cấp nhiều chất sắt, ăn các loại đậu đen, đậu Hà Lan, đậu xanh, đậu nành…
Các loại vitamin B12, B9, B6 có vai trò quan trọng đối với quá trình tạo hồng cầu. Các thực phẩm giàu vitamin B như trứng, rau đậm màu, cá hồi, cá ngừ, các loại hạt, hoa quả tươi…Các loại trái cây bổ sung vitamin C là xoài, cà chua, chanh, cam, dâu tây, ổi, nho. Nên tránh uống trà, cà phê sẽ làm cản trở quá trình hấp thu sắt.
Khi thiếu máu, tim phải bơm nhiều máu hơn mức bình thường, nếu kéo dài tình trạng này dễ dẫn đến suy tim sung huyết. Bệnh thiếu máu di truyền dễ có những biến chứng nguy hiểm. Phụ nữ mang thai thiếu máu do thiếu folate dễ bị đẻ non. Trẻ em dưới 2 tuổi nếu ăn thiếu sắt sẽ có nguy cơ thiếu máu và nếu không điều trị sẽ làm ảnh hướng đến sự phát triển não bộ của trẻ./.
Đức Bảo