Cam Lâm: Giảm tình trạng tảo hôn
Năm qua, ngành Dân số huyện Cam Lâm đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn và bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực.
Nhiều hệ lụy từ việc tảo hôn
Xã Sơn Tân hiện có 249 hộ với 1.037 nhân khẩu sinh sống. Là một xã miền núi, 100% đồng bào dân tộc Raglai sinh sống. Cuộc sống của người dân nơi đây chủ yếu dựa vào nương rẫy và làm ruộng nên kinh tế rất khó khăn. Nhận thức của người dân còn nhiều hạn chế về chính sách dân số cũng như việc chăm sóc sức khỏe sinh sản dẫn đến tình trạng tảo hôn cao, để lại nhiều hệ lụy.
Em Cao Thị N. (sinh năm 1996) thôn Valy, xã Sơn Tân kết hôn năm 2011. Năm 2012 em N. mang thai, do chưa đủ tuổi để làm mẹ và kiến thức về chăm sóc sức khỏe khi mang thai nên đã suýt chết khi bào thai mới 8 tháng tuổi đã sinh. Em may mắn giữ được tính mạng nhưng em bé không còn. Đầu năm 2014, em N. lại mang thai lần thứ hai và đã sinh một bé gái nhưng do thiếu kiến thức về cách chăm sóc trẻ sơ sinh, khiến bé bị suy dinh dưỡng nặng.
Một buổi tuyên truyền về hệ lụy của việc tảo hôn cho người dân xã Suối Cát, huyện Cam Lâm
Cùng thôn Valy, em Mấu Thị Bích Chung. (năm 1998), đang học lớp 10 nghỉ học, lấy chồng từ năm 2014, hiện có 1 con hơn 1 tuổi. Gia đình em sống trong ngôi nhà tạm bợ, vách đất, xiêu vẹo. Cả 3 miệng ăn phụ thuộc vào việc làm thuê, làm mướn của người chồng, cuộc sống nhiều khó khăn. Em C. tâm sự: “Em thực sự rất hối hận, vì bố mẹ đã cố gắng nuôi ăn học vậy mà. Em mong đừng có bạn nào rơi vào hoàn cảnh như em bây giờ. Lấy chồng có con sớm, chưa có kiến thức làm mẹ, làm vợ, kinh tế lại khó khăn khổ lắm”.
Cùng với đó là tình trạng đẻ nhiều, đẻ dày. Không hiếm những gia đình ở xã Sơn Tân mới chỉ ngoài 20 tuổi có tới 2 - 3 con dẫn đến thiếu ăn, thiếu mặc, trẻ em không được chăm sóc đầy đủ về dinh dưỡng, y tế… Những năm qua, tỷ suất sinh, tỷ lệ sinh con thứ 3 cao nhất toàn huyện với 29,2%o (gấp 2,5 lần), con thứ 3 là 13,3%, gấp 2 lần.
Huyện Cam Lâm hiện có 14 xã, thị trấn. Những năm trước, tình trạng tảo hôn tăng dần từng năm theo cấp số nhân. Theo thống kê của Trung tâm Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS - KHHGĐ) huyện, năm 2010, toàn huyện có 4 trường hợp tảo hôn nhưng đến năm 2013 tăng lên 24 trường hợp. Phổ biến ở những xã có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống như Sơn Tân, Cam Phước Tây, Suối Tân, Suối Cát, Cam Tân, Cam Hòa…
Nỗ lực vào cuộc
Trước thực trạng trên, năm 2015 Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ huyện đã xác định việc tuyên truyền phòng chống, giảm thiểu tảo hôn là nhiệm vụ trọng tâm. Vì vậy, Trung tâm DS-KHHGĐ huyện đã xây dựng kế hoạch phối hợp liên tịch với các ban, ngành, đoàn thể, trường học lồng ghép tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe sinh sản, hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, bình đẳng giới… Đối tượng được tập trung tuyên truyền là vị thành niên, thanh niên tại những xã có tỷ lệ tảo hôn cao và tại các trường THCS, THPT. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các chính sách về dân số như: Luật Hộ tịch, Luật Hôn nhân và Gia đình, quyền trẻ em, các kiến thức, sự hiểu biết về tâm sinh lý lứa tuổi, định hướng lối sống và có lựa chọn đúng đắn trong tình bạn, tình yêu… Bên cạnh đó, còn cung cấp cho các em số điện thoại tổng đài tư vấn “Hạnh phúc cho mọi nhà - 1900.54.55.86” của Tổng cục DS-KHHGĐ và trang thông tin điện tử “dichvugiadinh.net.vn” để các em có thể tự chia sẻ, trao đổi các vấn đề về tâm lý, giới tính.
Ngoài ra còn tích cực phối hợp với Huyện đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề với các bậc cha mẹ về vai trò của phụ huynh đối với việc giáo dục con cái, tâm sinh lý của tuổi vị thành niên, thanh niên. Đồng thời còn triển khai nhiều giải pháp khác như: Lồng ghép trong hội nghị, hội thảo, tọa đàm, giao lưu văn hóa, các buổi sinh hoạt đoàn; truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng địa phương; tổ chức tư vấn nhóm, hộ gia đình và phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể đến từng nhà có nguy cơ vận động…
Nhờ sự kết hợp đồng bộ từ nhà trường, gia đình, các ban, ngành, đoàn thể nên tình trạng tảo hôn trên địa bàn huyện giảm đáng kể. Năm 2015, toàn huyện giảm xuống còn 11 trường hợp tảo hôn. Đặc biệt, huyện đã hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu dân số, tỷ lệ cặp vợ chồng áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại mới đạt 106,4% kế hoạch. Theo đó, tỷ suất sinh đạt 11,56%o, giảm 0,2%o so với năm 2014; tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên đạt 8,76%, giảm 0,55%.
Cùng với toàn huyện, năm qua xã Sơn Tân cũng giảm đáng kể nạn tảo hôn. Chị Mang Thị Hồng - chuyên trách DS-KHHGĐ xã Sơn Tân cho biết, từ 5 trường hợp tảo hôn trong năm 2012 đến nay giảm xuống còn 3 trường hợp. Đạt được kết quả đó là nhờ, một tháng ít nhất cán bộ dân số xã tổ chức tuyên truyền nhóm từ 3,4 lần, những hộ khó tiếp cận phối hợp với hội phụ nữ, mặt trận xã đến tuyên truyền, vận động tận nhà.
Bà Lưu Thị Minh Thao, Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện cho biết: “Tuy tình trạng tảo hôn đã giảm đáng kể nhưng vẫn còn xảy ra. Vì vậy, thực hiện phương châm “mưa dầm thấm lâu”, thời gian tới chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh chương trình phối hợp, tăng cường số buổi truyền thông với nội dung phù hợp đặc thù từng xã, duy trì hoạt động của Mô hình Tư vấn và Khám sức khỏe tiền hôn nhân; các hoạt động truyền thông lồng ghép với Đoàn Thanh niên và các trường trên địa bàn toàn huyện. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh hình thức truyền thông bề nổi đến từng người dân và các đối tượng có nguy cơ… nhằm giảm thiểu thấp nhất tình trạng tảo hôn trên địa bàn huyện và tỷ suất sinh, tỷ lệ sinh con thứ 3.”.
Trang Nguyễn