Uỷ ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa có quyết định số 1677/QĐ-UBND ngày 27/6/2011 về việc phê duyệt kế hoạch hoạt động Đề án nâng cao chất lượng dân số thông qua tuyên truyền, vận động phát hiện, can thiệp sớm tật, bệnh ở thai nhi và sơ sinh năm 2011.
Hàng năm, Chi cục Dân số-KHHGĐ tỉnh ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Đề án nâng cao chất lượng dân số thông qua tuyên truyền, vận động phát hiện, can thiệp sớm tật, bệnh ở thai nhi và sơ sinh trên toàn tỉnh (gọi tắt là Đề án SLTS và SS).
Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cũng đã phối hợp với Trung tâm Sàng lọc của Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Từ Dũ (TP. Hồ Chí Minh) và các đơn vị, địa phương trong tỉnh triển khai Đề án. Năm 2011, Khánh Hòa đã triển khai thí điểm Đề án sàng lọc sơ sinh tại 30 xã thuộc 5 huyện, thị xã, thành phố. Năm 2012, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình mở rộng đề án thêm ở 42 xã, với chỉ tiêu tỷ lệ sàng lọc sơ sinh là 6%. Bước sang năm 2013, đề án đã được triển khai rộng khắp ở 8 huyện, thị, thành phố với 92 xã; chỉ tiêu tỷ lệ sàng lọc sơ sinh cũng được nâng lên ở mức 23%. Năm 2014 Chi cục Dân số-KHHGĐ tham mưu Sở Y tế và triển khai mở rộng thêm 45 xã còn lại nhưng chỉ tiêu tỷ lệ sàng lọc sơ sinh giảm còn 18% (năm 2014 do kinh phí bị cắt giảm). Năm 2015 tiếp tục triển khai trên toàn địa bàn tỉnh với chỉ tiêu được giao là 35% trên tổng số trẻ sinh ra ( 5.950 ca).
Vừa qua, Bênh viện Từ Vũ phối hợp với Sở Y tế, Chi cục Dân số-KHHGĐ tỉnh đã tổ chức giám sát khoa sản tại bênh viện thành phố Cam Ranh. Với mục tiêu giám sát, hỗ trợ nâng cao năng lực cán bộ y tế trong công tác thực hiện Chương trình sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
Đoàn thanh tra có BS Nguyễn Thị Thu Hiền-Phòng chỉ đạo tuyến, BS Văn Đức Thịnh- Khoa Xét nghiệm di truyền y học của Bệnh viện Từ Vũ; đại diện phòng nghiệp vụ Y của Sở Y tế và Lãnh đạ, phòng chuyên môn của Chi cục DS-KHHGĐ. Theo báo cáo của lãnh đạo bênh viện Cam Ranh qua 06 tháng đầu năm khám sàng lọc 3.412 ca, số trẻ sơ sinh sống 1.183; 37 trẻ sinh dưới 2.5kg ; 9 trẻ sinh non tháng ; 02 trẻ phát hiện thiếu men G6PD; 01 trường hợp khèo tay chân; 02 trẻ bị sứt môi. Hiện tại Chương trình xã hội hóa SLSS làm theo chỉ tiêu của Chi cục dân số-KHHGĐ hỗ trợ cho người dân nên tỷ lệ % rất thấp.
Sau đó Đoàn tiếp tục làm việc với Chi cục DS-KHHGĐ nghe báo cáo kết quả sàng lọc trước sinh và sơ sinh 06 tháng đầu năm của toàn tỉnh số bà mẹ mang thai được sàng lọc 5.169/8.333 người chiếm 62 % số bà mẹ mang thai, số sàng lọc trước sinh được hỗ trợ kinh phí từ chương trình mục tiêu 450 người, số sàng lọc trước sinh xã hội hóa là 4.155 người, trong đó số trường hợp bị nghi ngờ bệnh 56 trường hợp, số trường hợp chẩn đoán xác định 16 trường hợp, các dị tật khác 09 trường hợp.
Riêng Sàng lọc sơ sinh: 06 tháng năm 2015: số trẻ được sàng lọc sơ sinh 385/5.318 chiếm 7,2 % số trẻ sinh ra sống, trong đó số ca được hỗ trợ từ kinh phí chương trình mục tiêu 252/385 chiếm 65,5%, số ca sàng lọc sơ sinh xã hội hóa là 133/385 chiếm 34,5%, số trẻ thiếu men G6PD 04/385 chiếm 1,0% số trẻ được sàng lọc.
Một trong những khó khăn mà Chi cục và lãnh đạo bệnh viên Cam Ranh đã đưa ra để kiến nghị với Đoàn giám sát kinh phí cho công tác tập huấn quá ít, vì thế việc triển khai đào tạo về kỹ năng truyền thông, tư vấn cho cán bộ y tế, dân số tuyến tỉnh, huyện, xã và cộng tác viên còn thấp so với nhu cầu và thiếu tính thường xuyên liên tục cũng hạn chế đến việc tuyên truyền, vận động. Ngoài ra còn số lượng mẫu giấy thấm cung cấp chưa đáp ứng được nhu cầu sàng lọc ở địa phương cả về số lượng và thời gian; Riêng năm 2015, địa phương chưa nhận được mẫu giấy thấm; Việc triển khai lấy mẫu máu gót chân tại các cơ sở y tế: Chưa có kinh phí đào tạo hết các nữ hộ sinh, cho nên thiếu cán bộ lấy máu gót chân, họ chỉ thực hiện khi xong công tác chuyên môn trong ngày; Việc thực hiện lấy máu gót chân cho trẻ và công tác thông tin báo cáo định kỳ từ Trung tâm Y tế chưa đảm bảo theo đúng tiến độ quy định đã ảnh hưởng đến kết quả và công tác theo dõi tổng hợp báo cáo cấp trên. Chi cục đang từng bước đẩy mạnh thực hiện xã hội hóa chương trình sàng lọc: để người dân tự nguyện tham gia và tiếp cận dịch vụ sàng lọc có chất lượng, thuận lợi thông qua triển khai chương trình lấy giọt máu khô (sàng lọc trước sinh) và lấy máu gót chân cho trẻ sơ sinh (sàng lọc sơ sinh) và quản lý tốt các trẻ sơ sinh có nguy cơ.
Qua đó, thay mặt đoàn BS Nguyễn Thị Thu Hiền đã kết luận cho tuyến cơ sở bệnh viện Cam Ranh được lãnh đạo cũng như các bác sĩ khoa sản rất tâm huyết với Mô hình, có phát đồ điều trị rõ ràng, kỹ năng lấy mẫu máu gót chân tốt, phòng sinh đúng theo yêu cầu. Tuy nhiên Chương trình xã hội hóa SLTS-SS đạt tỷ lệ thấp do chưa có khung giá, cán bộ y tế cần được đào tạo kỹ năng tư vấn sâu cho người dân. Riêng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đã tổ chức rất tốt mỗi năm 02 đợt tư vấn, cung cấp tài liệu, làm thẻ cho những gia đình có trẻ bị thiếu men G6PD và tư vấn tại chổ cho những địa phương vùng sâu vùng xa điều kiện khó khăn; tập huấn cho cán bộ dân số và y tế để cập nhật kiến thức về SLTT-SS. Tuy nhiên Chi cục DS-KHHGĐ cần tham mưu với lãnh đạo Sở Y tế để được xây dựng khung giá rõ ràng, phù hợp đáp ứng nhu cầu người dân, tham mưu chính quyền địa phương đầu tư nguồn lực hỗ trợ kinh thực hiện Chương trình xã hội hóa được hiệu quả hơn. Phổ cấp trên tất cả các kênh truyền thông để người dân nhận được thông tin, nhận thức và chuyển đổi hành vi một cách nhanh nhất.
Tin và ảnh
Linh San