Theo Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đến cuối tháng 3/2015 đã có 50 tỉnh, thành phố báo cáo kết thúc chiến dịch tiêm Sởi – Rubella cho trẻ từ 1-14 tuổi; 19,4 triệu trẻ đã được tiêm chủng, đạt tỷ lệ 95,7%.
Trong năm 2014, công tác tiêm chủng thường xuyên được quan tâm; gần 1,7 triệu trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ 8 loại vắc xin là lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, viêm màng não mủ, viêm phổi do Hib và Sởi đạt tỷ lệ 97,1%. Tỷ lệ tiêm chủng viêm não Nhật Bản ở trẻ 1-5 tuổi đủ 2 mũi là 93,6%. Từ tháng 7/2015, vắc xin Sởi – Rubella sẽ chính thức được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) (vắc xin thứ 12).
Mục đích của việc triển khai tiêm vắc xin Sởi – Rubella là chủ động tạo nền tảng miễn dịch rộng lớn trong cộng đồng, lấp các lỗ hổng miễn dịch ở nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao nhất ở trẻ 1-14 tuổi, đồng thời qua đó tạo cơ sở bền vững để giảm nhanh tỷ lệ mắc, chết do bệnh sởi, bệnh Rubella tiến tới loại trừ 2 bệnh nguy hiểm này trong thời gian đến.
Tại khu vực miền Trung các tỉnh, thành phố Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, theo báo cáo của Viện Pasteur Nha Trang, thời gian triển khai chiến dịch tiêm vắc xin Sởi – Rubella từ tháng 5/2014 đến tháng 02/2015. Tổng số trẻ 1-14 tuổi là gần 2.930.000 trẻ với 1.539 xã, các tỉnh đã tổ chức tổng số điểm tiêm chủng là 7.360 điểm tiêm, trong đó số điểm tiêm tại trường học là 3.938 điểm, số điểm tiêm tại Trạm Y tế là 2.578 điểm. Đợt 1 được tiến hành từ ngày 15/9 – 30/10/2014 cho trẻ 1-5 tuổi; đợt 2 được tiến hành từ ngày 01/11 – 30/12/2014 cho trẻ từ 6-10 tuổi; đợt 3 được tiến hành từ ngày 02/12/2014 – 02/2015 cho trẻ từ 11-14 tuổi.
Tổng kinh phí cho chiến dịch tiêm Sởi- Rubella từ nguồn của tổ chức GAVI là hơn 21 tỷ đồng, ngân sách địa phương hỗ trợ thêm hơn 4 tỷ đồng. Nhiều hoạt động đã được triển khai về tập huấn chuyên môn cho cán bộ huyện, xã phổ biến kế hoạch đối với ngành truyền thông, ngành giáo dục; truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng; in ấn các tài liệu hỏi – đáp, tờ rơi, áp phích, đĩa CD, DVD, áo phông cổ động chiến dịch. Đối với vật tư, vắc xin đã cấp phát phích vắc xin kèm nhiệt kế, tủ bảo quản vắc xin kèm nhiệt kế, vắc xin, bơm kim tiêm 0,5 ml, bơm kim tiêm 5 ml; hộp an toàn, biểu mẫu điều tra đối tượng, giấy xác nhận tiêm,…
Kết quả thực hiện tiêm chủng toàn khu vực 11 tỉnh thành phố miền Trung cho cả 3 đợt chiến dịch đạt tỷ lệ 98,64%. Có gần 3.500 trẻ chống chỉ định tiêm và 209 trẻ không đồng ý tiêm. Tất cả các trường hợp tiêm đều được giám sát sau tiêm chủng và tất cả đều an toàn.
Có một số vấn đề Viện Pasteur Nha Trang lưu ý đó là một số tỉnh, thành phố có tỷ lệ di biến động dân cư cao, hoặc việc quản lý đối tượng tiêm chủng dịch vụ chưa chặt chẽ vì vậy có ảnh hưởng đến tỷ lệ tiêm chủng của một số mũi tiêm: viêm não Nhật Bản, sởi mũi 2.
Công tác quản lý hao phí vắc xin chiếm tỷ lệ 6,3% nhỏ hơn so với tỷ lệ hao phí cho phép trong triển khai chiến dịch là 10%, điều này cho thấy việc quản lý vắc xin chặt chẽ.
Theo đánh giá của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, nhờ thực hiện tốt chiến dịch tiêm chủng Sởi – Rubella trong 3 tháng đầu năm toàn quốc chỉ ghi nhận 36 ca mắc sởi rải rác trên toàn quốc, không xảy ra dịch sởi, so với cùng kỳ năm 2014 là 2.036 trường hợp, điều này cho thấy bệnh sởi được khống chế tốt mặc dù hiện tại là thời kỳ cao điểm của dịch.
Trong 29 năm thực hiện chương trình TCMR, tỷ lệ mắc bệnh của nhiều bệnh nhiễm trùng có vắc xin dự phòng đã giảm đi hàng chục đến hàng trăm lần. Chúng ta đã thanh toán được bệnh đậu mùa vào cuối những năm 1970, bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ được uốn ván sơ sinh vào năm 2005 và đang tiến tới loại trừ sởi và khống chế viêm gan B trong vài năm tới. So với năm 1984, hiện nay các bệnh như bạch hầu giảm gần 590 lần, ho gà giảm 950 lần, sởi giảm 570 lần. Ước tính đã dự phòng cho khoảng 6,7 triệu trẻ khỏi mắc bệnh và 43.000 trẻ khỏi bị tử vong do các bệnh lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván và sởi, góp phần đạt được mục tiêu thứ 4 của thiên niên kỷ là giảm 2/3 tỷ lệ tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi trong giai đoạn 1990 – 2015.
Bảo Trâm