Trong thời đại mà y học không ngừng tiến bộ, nhiều điều tưởng như “không thể” trong quá khứ giờ đây đã trở thành khả thi – trong đó có việc sống an toàn, bình thường bên người mình yêu dù họ nhiễm HIV. Tuy nhiên, để sống chung mà vẫn đảm bảo sức khỏe, việc sử dụng PrEP (đang ngày càng được coi là một giải pháp khoa học, hiệu quả và chủ động cho người bạn đời chưa nhiễm).
(Hình ảnh nhóm CBO Sóng biển)
Khi quyết định sống chung với một người nhiễm HIV, nhiều người mang theo nỗi lo âm ỉ về nguy cơ lây nhiễm, đặc biệt là trong quan hệ tình dục. Dù người kia đang điều trị ARV đều đặn và có tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện – tức gần như không có nguy cơ lây truyền thì vẫn có lý do chính đáng để người bạn đời sử dụng thêm một lớp bảo vệ bổ sung. Đó chính là PrEP. PrEP là thuốc kháng virus HIV, dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao, giúp ngăn ngừa việc virus xâm nhập và nhân lên trong cơ thể nếu xảy ra phơi nhiễm. Khi dùng đúng cách, PrEP có thể giảm hơn 97% nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục.
PrEP – chủ động bảo vệ trong mối quan hệ lâu dài
Việc sống chung không phải là hành vi rủi ro, mà là một lựa chọn tình cảm, đầy cam kết. Nhưng cảm xúc thôi chưa đủ. Trong một mối quan hệ lâu dài với người nhiễm HIV, PrEP không chỉ giúp người bạn đời chưa nhiễm cảm thấy yên tâm hơn, mà còn: Chủ động kiểm soát sức khỏe cá nhân; Giảm căng thẳng, lo âu vô hình về nguy cơ lây nhiễm trong đời sống chung; Giữ được sự tự nhiên trong quan hệ tình dục, không để nỗi sợ chi phối cảm xúc và tăng tính bền vững của mối quan hệ, khi cả hai đều cùng chia sẻ trách nhiệm.
Điều quan trọng là PrEP không phải dùng “một lần cho xong”. Người dùng cần được xét nghiệm HIV âm tính trước khi bắt đầu, tuân thủ đúng lịch uống thuốc (thường là mỗi ngày một viên), và kiểm tra định kỳ theo hướng dẫn của cán bộ y tế.
Không thể phủ nhận rằng, dù y học đã giúp kiểm soát rất tốt nguy cơ lây nhiễm HIV, nhưng trong thực tế, rào cản tâm lý và định kiến xã hội vẫn còn tồn tại. Việc sống chung với người nhiễm HIV không chỉ cần kiến thức y tế, mà còn đòi hỏi sự tin tưởng, thấu hiểu và khả năng giao tiếp cởi mở giữa hai người. Trong bối cảnh đó, PrEP đóng vai trò như một chiếc cầu nối giữa hiểu biết và hành động thực tế. Nó giúp người chưa nhiễm HIV chủ động bảo vệ bản thân, thay vì phải sống trong lo lắng hoặc từ bỏ mối quan hệ vì sợ hãi. Bởi tình yêu không chỉ là cảm xúc – đó còn là trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm với sức khỏe của chính mình và người mình yêu. Sử dụng PrEP là một lựa chọn khoa học, rõ ràng và hiệu quả, giúp phòng ngừa HIV một cách an toàn và lâu dài. Dù không thay thế tình cảm hay niềm tin, PrEP chính là "tấm khiên y học" giúp bạn sống một cuộc sống bình thường, không còn bị nỗi sợ HIV.
Với sự kết hợp của PrEP cho bạn và ARV cho người bạn đời, cả hai có thể cùng nhau xây dựng một mối quan hệ khỏe mạnh, tôn trọng lẫn nhau và không còn lo lắng về HIV.
BS. Nguyễn Quốc Huy
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Khánh Hòa