Tại Hội nghị khoa học thường niên Hội Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam lần thứ 16 được tổ chức tháng 12/2015 tại TP Nha Trang, BS.Lại Huỳnh Thuận Thảo- Khoa Ngoại Thần kinh Bệnh viện Chợ Rẫy TP Hồ Chí Minh- báo cáo nghiên cứu “Đánh giá kết quả phẫu thuật đặt Intraspine trong bệnh lý hẹp ống sống và thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng”.
Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1/2014 đến tháng 6/2015, có 122 trường hợp được chẩn đoán hẹp ống thắt lưng do thoái hóa không mất vững và thoát vị đĩa đệm lưng dưới 3 tầng. Kết quả nghiên cứu cho thấy đối tượng nghiên cứu có tuổi trung bình là 48,2, tuổi nhỏ nhất 18, lớn nhất 75 tuổi; nhóm 40-60 tuổi chiếm tỷ lệ nhiều nhất 53,2%; tỷ lệ nam giới chiếm 55%. Thời gian từ lúc bệnh khởi phát đến lúc nhập viện trung bình 14,5 tháng; sớm nhất 3 ngày; dài nhất 72 tháng. Triệu chứng lâm sàng, tất cả đối tượng nghiên cứu đều có đau lưng thấp, đa số hạn chế cử động do đau (82,8%); đau cách hồi thần kinh 63,9%. Trong 122 người tham gia nghiên cứu có đến 98,3% tê theo phân bố rễ, chỉ có 10,7% đã biểu hiện giảm cảm giác tương ứng với tổng số bệnh nhân teo cơ phản xạ gân xương gối giảm 2,5%; phản xạ gân xương gót giảm 4,1%. Theo thang điểm đau rễ và đau thắt lưng của NRS, mức độ đau lưng và đau theo phân bố rễ thần kinh tại thời điểm trước mổ và sau mổ, khám sau 6 tháng cho thấy giảm dần theo từng thời điểm (p<0,05). Đối với thang điểm đánh giá chức năng cột sống theo Roland-Morris tại thời điểm sau mổ 6 tháng giảm nhiều so với thời điểm trước mổ, tác giả nghiên cứu cho rằng tỷ lệ cải thiện chức năng cột sống sau mổ cao 71,7% và sự khác biệt về cải thiện chức năng cột sống có ý nghĩa thống kê (p<0,05). Trên hình ảnh MRI cột sống, thoát vị đĩa đệm đơn thuần có tỷ lệ 17,2%; hẹp ống sống đơn thuần do phì đại mặt khớp và/ hoặc đầy dây chằng vàng chiếm tỷ lệ 50%; kết hợp cả hai yếu tố chiếm 32,7%.
Về kết quả phẫu thuật thời gian mổ trung bình 1,22 giờ; phương pháp mổ giải ép đơn thuần và đặt Intraspine chiếm 50% và giải ép ống sống kết hợp lấy nhân đệm đặt Intraspine chiếm 50%. Vị trí tầng được phẫu thuật nhiều nhất là L4L5 gần 70%; L5S1 có tỷ lệ gần 20%; đối với số tầng liên quan 1 tầng là 90%, 2 tầng là 10%. Sau mổ 6 tháng, hơn 50% đối tượng nghiên cứu không còn triệu chứng đau lưng, gần 80% đối tượng nghiên cứu không còn triệu chứng đau rễ hoặc đau ở mức độ nhẹ. Đối với những trường hợp bệnh nhân còn đau thì cường độ đau giảm, thang điểm NRS giảm có ý nghĩa thống kê.
Chiều cao phía sau đĩa đệm trên phim X-quang trước mổ là 9; sau mổ 6 tháng là 10,9. Đối với chiều cao lỗ liên hợp trước mổ là 13,4; sau mổ 6 tháng là 15,3 (p<0,05). Tất cả các trường hợp không có biến chứng ngay sau mổ; sau phẫu thuật 6 tháng có 02 trường hợp bị tụ dịch, nhiễm trùng vết mổ, 04 trường hợo đau lưng thấp, tê chân không cải thiện. Tất cả những trường hợp này được phẫu thuật lại tháo Intraspine.
Nhóm bệnh lý thoái hóa cột sống và đĩa đệm thắt lưng thường gặp, nguyên nhân chính gây đau lưng mãn tính. Phẫu thuật điều trị hẹp ống sống và thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng nhằm mục đích giải phóng chèn ép thần kinh đồng thời phải giữ được độ vững và tính linh hoạt của cột sống. Trên thế giới, hiện nay vẫn chưa có một tiêu chuẩn điều trị đối với nhóm bệnh lý này. Việc làm cứng khớp bằng nẹp vis và hàn xương là một lựa chọn, tuy nhiên có thể làm gia tăng sự thoái hóa của đốt sống kế cận. Một nghiên cứu của Sobotter năm 2009, ưu điểm của những dụng cụ Interspinous (DIAM, XSTOP, WALIS) đã trở về chỉ số bình thường giống như trước mổ sau thời gian theo dõi 6 tháng sau phẫu thuật.
Một phương pháp mới đã được phát triển vừa đạt được mục tiêu phẫu thuật hàn xương giúp giảm đau và cân bằng giải phẫu, đồng thời bảo tồn chức năng vận động, đó là dụng cụ Intraspine được làm từ silicone sinh học, ít bị đào thải, bền vững và đàn hồi tốt. Mặt khác, Intraspine có chân đế đặt vào khoảng giữa hai mảnh sống nên duy trì lâu dài tác dụng làm tăng chiều cao phía sau đĩa đệm và chiều cao lỗ liên hợp. BS.Lại Huỳnh Thuận Thảo cũng lưu ý, những bệnh nhân ở tuổi trung niên nhập viện trễ, đi cách hồi và hẹp ống sống thắt lưng đơn thuần; hầu hết biểu hiện của hẹp ống sống gồm đau lưng và đau cách hồi thần kinh trong khi thoát vị đĩa đệm là đau lưng kết hợp với những thay đổi về vận động, cảm giác và phản xạ theo phân bố rễ tương ứng.
Tác giả nghiên cứu kết luận phẫu thuật đặt Intraspine trong bệnh lý hẹp ống sống và thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng cho kết quả tốt cả về lâm sàng và hình ảnh học. Sau mổ 6 tháng, ít biến chứng xảy ra. Tuy nhiên, việc lựa chọn bệnh nhân và kích thước Intraspine là quan trọng, việc chọn lựa không đúng sẽ không mang lại hiệu quả điều trị mong muốn.
Thành Long