Đánh giá công tác phòng chống dịch bệnh mùa Đông- Xuân năm 2015, PGS.TS Trần Đắc Phu- Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng Bộ Y tế- đặc biệt nhấn mạnh đến bệnh sởi, bệnh ho gà, phòng chống bệnh cúm, các bệnh lây truyền qua đường hô hấp.
Trong năm 2014, trên thế giới có 178/194 quốc gia có trường hợp mắc sởi. Tại Mỹ trong đầu tháng 1/2015 dịch sởi từ California lan ra 14 bang với 102 trường hợp mắc, trong khi Mỹ đã từng tuyên bố loại trừ bệnh sởi từ năm 2000. Tổng thống Obama đã lên truyền hình kêu gọi các bậc cha mẹ hãy đưa con đi tiêm phòng vacxin sởi.
Tại Việt Nam, năm 2014 có 5.607 trường hợp mắc sởi tại 63 tỉnh, thành phố. Nguyên nhân Việt Nam bùng phát dịch sởi năm 2014 là có khoảng 10% trẻ chưa được tiêm vacxin sởi, một số vùng khó khăn (vùng lõm về tiêm chủng) tỷ lệ tiêm vacxin sởi thấp, trong khi sởi lây truyền dễ dàng qua đường hô hấp và dễ bùng phát thành dịch. Trong tháng 1/2015, toàn quốc ghi nhận 133 trường hợp sốt phát ban nghi sởi. Theo dõi năm 2014, đỉnh cao của dịch sởi là vào tháng 5; ghi nhận của Bệnh viện Nhi Trung ương 21 trường hợp mắc sởi, có 13 trẻ dưới 9 tháng tuổi, 3 trẻ từ 9 tháng – 1 tuổi, hầu như các trẻ mắc bệnh đều chưa được tiêm phòng vacxin sởi.
Đối với bệnh ho gà, trong năm 2014 toàn quốc ghi nhận 81 trường hợp mắc, riêng tháng 1/2015 có 16 trường hợp mắc ho gà rải rác ở 6 tỉnh, thành phố phía Bắc.
PGS.TS Trần Đắc Phu nhấn mạnh cần thay đổi nhận thức cộng đồng, của các bậc phụ huynh, nhiều gia đình đã không đưa con đi tiêm chủng vacxin do không nắm được lịch tiêm chủng, thiếu quan tâm tới sức khỏe của con, do tâm lý sợ phản ứng sau tiêm chủng. Một vấn đề rất cần lưu ý đó là nhiều gia đình tiêm vacxin dịch vụ thời điểm tiêm vào lúc trẻ 1 tuổi nên dẫn đến nguy cơ trẻ mắc sởi trước khi tiêm chủng; dịch vụ vacxin không cung ứng đủ, kịp thời do vậy các gia đình không thể tiêm chủng vacxin đúng lịch mà cũng không cho trẻ đi tiêm vacxin chương trình tiêm chủng mở rộng. Về điều này, Bộ trưởng Bộ Y tế nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh nếu điểm tiêm chủng dịch vụ không có đủ vacxin, kiên quyết đóng cửa không cấp phép cho cung ứng dịch vụ tiêm chủng nữa.
Các bậc phụ huynh cần chú ý tiêm vacxin đúng lịch khi trẻ bắt đầu 9 tháng tuổi đối với sởi và 2 tháng tuổi đối với ho gà, bạch hầu, uốn ván, Hib, viêm gan B theo chương trình tiêm chủng thường xuyên thuộc chương trình tiêm chủng mở rộng, không chờ tiêm vacxin dịch vụ. Tất cả trẻ trên 9 tháng tuổi chưa được tiêm hoặc chưa tiêm đủ mũi theo tiêm chủng mở rộng hoặc chiến dịch tiêm vacxin sởi-rubella cần được tiêm vét. Đối với ho gà tiêm cho trẻ từ 2,3,4 tháng tuổi và tiêm mũi 4 vào lúc 18 tháng tuổi. Tổ chức tiêm vacxin sởi-rubella đợt 3 không được bỏ sót đối tượng, giám sát chặt chẽ, xác định ca bệnh đầu tiên sớm, điều tra ổ dịch tại cộng đồng, đồng thời tổ chức khoanh vùng, xử lý kịp thời ổ dịch, hạn chế thấp nhất lây lan. Trẻ ốm cần được cách ly, nghỉ học.
Đối với bệnh cúm, năm 2014 Việt Nam có 2 trường hợp mắc và tử vong do cúm A(H5N1) tại tỉnh Bình Phước và Đồng Tháp. Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc cúm A(H7N9), cúm A(H5N8), cúm A(H5N2) trên cả gia cầm và người. PGS.TS Trần Đắc Phu nhận định nguy cơ xâm nhập các trường hợp nhiễm cúm gia cầm vào Việt Nam là rất lớn. Để ngăn chặn, Ngành Y tế cần phối hợp tốt với ngành Nông nghiệp&Phát triển Nông thôn (theo Thông tư liên tịch số 16); tăng cường lấy mẫu các bệnh nhân viêm phổi nặng nghi do vi rút tại các bệnh viện để gửi về Viện Vệ sinh Dịch tể Trung ương, Viện Pasteur xét nghiệm để xác định tác nhân gây bệnh. Quản lý tốt thị trường gia cầm nhập lậu, sản phẩm gia cầm không được kiểm dịch, các chợ đầu mối. Đối với hệ điều trị cần bảo đảm tuân thủ phân tuyến điều trị, cách ly bệnh nhân, điều trị hiệu quả hạn chế đến mức thấp nhất tỷ lệ tử vong.
Người dân cần hiểu rõ về an toàn thực phẩm, không sử dụng gia cầm, sản phẩm gia cầm nhập lậu không rõ nguồn gốc, thực hiện tốt việc rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường. Nếu có trường hợp nghi ngờ dịch, bệnh cần điện thoại thông báo về số điện thoại 04.38456255; email: vanphongeoc@gmail.com
Phương Thảo