Ngày 12/10/2017, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa tổ chức họp đánh giá việc triển khai Thông tư liên tịch liên tịch số 17/2015/TTLT-BYT-BLĐTBXH- BCA quy định thầm quyền, thủ tục và quy trình xác định tình trạng nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh. Chủ trì có BS.CKII Lâm Quang Chứng - Phó Giám đốc Sở Y tế.
Theo BS.CKII Lê Hồng Quân, Trưởng phòng Nghiệp vụ Y - Sở Y tế, kết quả thực hiện Thông tư liên tịch số 17/2015/TTLT-BYT-BLĐTBXH-BCA ngày 9/7/2015 của liên Bộ Y tế, Bộ lao động- Thương binh và Xã hội và Bộ Công an; Sở Y tế đã tập huấn, tập huấn lại và cấp giấy chứng nhận về chẩn đoán và điều trị cắt cơn nghiện ma túy cho cán bộ y tế các đơn vị để bổ sung cán bộ có đủ điều kiện xác đinh nghiện ma túy tại đơn vị (toàn tỉnh hiện có số 89 cán bộ y tế).
Về hướng dẫn thực hiện cho CSYT xác định nghiện và mạng lưới chuyển tuyến xác định nghiện ma túy, Sở Y tế ban hành Công văn số 1035/SYT-NVY ngày 19/5/2015 hướng dẫn về thẩm quyền xác định người nghiện ma túy tại các cơ sở y tế thuộc sở y tế (Bệnh viện Đa khoa tuyến tỉnh; Trung tâm Y tế huyện, thị, thành phố; Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS), Sở Lao động thương binh Xã hội, BCH Quân sự tỉnh để bố trí người có thẩm quyền để xác định nghiện ma túy tại địa phương, đơn vị.
Hiện nay, các đơn vị thực hiện xác định nghiện ma túy có Trung tâm Y tế huyện Vạn Ninh, Cam Ranh, TX Ninh Hòa, Diên Khánh tiếp nhận và xác định nghiện với tỷ lệ cao. Độ bao phủ cán bộ y tế xác định nghiện: toàn tỉnh có 89 cán bộ, trung bình mỗi cơ sở y tế từ 1-2 cán bộ có đủ điều kiện xác định nghiện ma túy; Độ bao phủ cơ sở y tế xác định nghiện toàn tỉnh có 58 cơ sở y tế đủ điều kiện xác định nghiện, chủ yếu thực hiện xác định nghiện tại tuyến xã phường; tỷ lệ cơ sở y tế đủ điều kiện đã thực hiện xác định nghiện: 20/58 (34,5%); Thành phố Nha Trang không thực hiện xác định nghiện.
Về khó khăn triển khai Thông tư liên tịch số 17, theo Điều 3 liên quan cán bộ có đủ thẩm quyền xác định nghiện ma túy, toàn tỉnh chỉ có 34,5% cơ sở y tế xác định nghiện, lý do chưa thực hiện được vì Điều 3 Thông tư quy định phải là bác sĩ hoặc y sĩ có chứng chỉ hành nghề khám, chữa bệnh theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Có giấy chứng nhận tập huấn về chẩn đoán và điều trị cắt cơn nghiện ma túy do Cục Quản lý Khám, chữa bệnh- Bộ Y tế, Sở Y tế cấp (hoặc Viện, Bệnh viện, cơ sở đào tạo đủ điều kiện được Bộ Y tế giao tập huấn và cấp giấy chứng nhận).Bác sĩ, y sĩ đang làm việc tại các cơ sở y tế như: các cơ sở y tế quân y, y tế quân dân y; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của ngành công an ; Phòng y tế của cơ sở cai nghiện bắt buộc; Phòng y tế của các cơ sở có chức năng tiếp nhận, quản lý người nghiện ma túy không có nơi cư trú ổn định, trong thời gian lập hồ sơ để Tòa án nhân dân xem xét quyết định đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc ; Trạm y tế xã, phường, thị trấn; phòng khám đa khoa khu vực; bệnh viện cấp huyện trở lên và bệnh viện thuộc các Bộ, ngành khác.
Khó khăn đối với chuyển tuyến xác định nghiện lên tuyến trên (tuyến huyện/tỉnh) thì Bệnh viện Chuyên khoa Tâm thần chưa có tên trong danh sách các đơn vị xác định nghiện được Sở Y tế chỉ đạo tại công văn số 1035/SYT-NVY ngày 19/5/2015; Bệnh viện đa khoa tỉnh, Bệnh viện Đa khoa khu vực Ninh Hòa hiện không có cán bộ có đủ điều kiện xác định nghiện; Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh hiện có 01 cán bộ y tế đủ điều kiện xác định nghiện. Còn nhiều Bệnh viện tuyến huyện chưa triển khai xác định nghiện (chủ yếu xác định nghiện ở trạm y tế); Các Phòng khám khu vực TP. Nha Trang cũng chưa triển khai xác định nghiện; Trung tâm y tế Khánh Sơn, Khánh Vĩnh hiện không có cán bộ có đủ điều kiện xác định nghiện.
Về quy trình xác định nghiện không có vướng mắc, nhưng về thủ tục xác định nghiện thì y tế xác định nghiện theo tiêu chuẩn Thông tư 17 hướng dẫn; trả lời kết quả xác định nghiện (nghiện/không nghiện/chưa rõ chuyển tuyến trên); lưu kết quả xác định nghiện theo chế độ lưu hồ sơ bệnh án ngoại trú.
Đối với khó khăn trong quá trình thực hiện xác định nghiện, các cơ sở y tế không đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực, điều kiện an ninh trật tự để triển khai công tác xác định tình trạng nghiện ma túy; đây là công tác kiêm nhiệm không có hưởng chế độ, tiền hỗ trợ nhưng công việc đòi hỏi phải thực hiện ngay khi cơ quan công an đề nghị xác định nghiện; đơn vị y tế không chủ động nắm bắt đối tượng mà chỉ phối hợp cùng các ban ngành khi có yêu cầu xác định tình trạng nghiện. Các trạm y tế có quá nhiều việc để triển khai trong lúc nhân lực hạn chế, tập trung nhiều cho công tác KCB BHYT, các Chương trình mục tiêu y tế quốc gia; cán bộ có thẩm quyền xác định nghiện không phải lúc nào cũng có mặt tại cơ sở vì còn nhiều công tác khác; cán bộ y tế chưa quen với việc tiếp xúc với đối tượng nghiện nên còn e ngại, vấn đề an ninh trật tự khi xác định nghiện chưa được bảo đảm. Không có kinh phí thực hiện xét nghiệm ma túy nên đề xuất cấp kinh phí cho trạm y tế xã hay Ủy ban nhân dân xã để chi trả tiền xét nghiệm; một số đơn vị chưa được trang bị xét nghiệm ma túy.
Theo BS.Quân, trong thời gian đến, các hoạt động cần làm là kiện toàn lại cơ sở xác định nghiện, mạng lưới chuyển tuyến xác định nghiện ma túy tuyến tỉnh, huyện, xã; Phòng khám đa khoa khu vực. Đối với tuyến xã nên triển khai điểm xác định nghiện theo cụm địa phương, không nên dàn trải trên địa bàn (nếu thực hiện ít hiệu quả); Bổ sung thêm Phòng khám Đa khoa khu vực, bệnh viện tuyến tỉnh và huyện; Bệnh viện Chuyên khoa Tâm Thần thực hiện xác định nghiện ma túy. Đào tạo bổ sung nhân lực cho các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, huyện, Phòng khám khu vực để thực hiện xác định nghiện ma túy.
Các bệnh viện, Trung tâm Y tế rà soát, lựa chọn, xác định lại danh sách cơ sở y tế trực thuộc đủ điều kiện thực hiện xác định nghiện (tại khoa/phòng của bệnh viện, trạm y tế, Phòng khám đa khoa khu vực). Báo cáo Sở Y tế danh sách cơ sở y tế xác định nghiện, xác định rõ số lượng cán bộ đủ điều kiện hiện có, số lượng cán bộ cần tập huấn bổ sung (bác sĩ, y sĩ) để Sở Y tế có kế hoạch tổ chức tập huấn và cấp giấy chứng nhận bổ sung nhằm kiện toàn và duy trì hệ thống xác định nghiện toàn tỉnh.
Sở Y tế sẽ duy trì tổ chức tập huấn/ tập huấn lại hàng năm và cấp giấy chứng nhận về chẩn đoán, điều trị cắt cơn nghiện ma túy nhằm cập nhật kiến thức, củng cố năng lực và bổ sung thêm nguồn nhân lực àm công tác xác định nghiện ma túy cho các đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, tổng hợp danh sách các cơ sở y tế đủ điều kiện xác định nghiện ma túy tại các tuyến theo hướng gọn nhẹ, hiệu quả báo cáo UBND tỉnh và phối hợp với các cơ quan liên quan trong xác định nghiện ma túy.