Thực hiện Chiến lược Quốc gia hướng tới chấm dứt bệnh AIDS vào năm 2030 do Thủ tướng Chính phủ ban hành, điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) được xác định là một trong những chương trình mũi nhọn. Trong đó, mục tiêu cụ thể là phấn đấu đạt 30% nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) sử dụng PrEP trong năm 2025 và 40% vào năm 2030 tại các tỉnh, thành phố. Đây là một điều kiện tiên quyết, góp phần quan trọng trong việc kiểm soát và tiến tới chấm dứt dịch HIV/AIDS tại Việt Nam.
(Hình ảnh sự kiện PrEP tại Khánh Hòa)
MSM hiện là nhóm có tỷ lệ nhiễm HIV cao nhất tại nước ta. Với đặc thù khó tiếp cận và sợ bị kỳ thị, việc mở rộng các biện pháp dự phòng HIV cho nhóm này, đặc biệt là PrEP, gặp không ít thách thức. Tuy nhiên, nếu không tập trung đẩy mạnh điều trị dự phòng cho MSM, nguy cơ lan rộng dịch HIV trong cộng đồng vẫn còn rất lớn.
Tại tỉnh Khánh Hòa, công tác triển khai PrEP trong nhóm MSM đã ghi nhận nhiều nỗ lực đáng khích lệ. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Khánh Hòa, tính từ đầu năm 2025, tỷ lệ MSM sử dụng PrEP trên địa bàn đạt 25,5%. Đây là kết quả của sự chủ động trong việc đa dạng hóa các hình thức truyền thông, xây dựng các mô hình hỗ trợ cộng đồng, cũng như tăng cường phối hợp giữa cơ sở y tế và các tổ chức xã hội.
Để đạt được mục tiêu 30% trong năm 2025, Khánh Hòa cần tiếp tục kiên trì thực hiện đồng bộ các giải pháp:
- Duy trì và hỗ trợ khách hàng đang sử dụng PrEP: Cần đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, nhắc lịch tái khám, hỗ trợ tâm lý để MSM yên tâm điều trị liên tục, tránh bỏ dở, từ đó tối ưu hiệu quả phòng ngừa HIV.
- Mở rộng tiếp cận MSM mới: Thực hiện các chiến dịch truyền thông sáng tạo, thân thiện, tận dụng mạng xã hội, các ứng dụng hẹn hò để đưa thông tin PrEP đến gần hơn với nhóm MSM chưa tiếp cận dịch vụ.
- Phối hợp hiệu quả với các nhóm cộng đồng: Các tổ chức cộng đồng, nhóm đồng đẳng giữ vai trò then chốt trong việc truyền tải thông tin, đồng hành, kết nối MSM với dịch vụ y tế.
- Đổi mới mô hình cung cấp PrEP: Mở rộng các điểm cấp phát PrEP thân thiện, linh hoạt hơn như hiệu thuốc, phòng khám tư nhân, cơ sở y tế cộng đồng để MSM dễ dàng tiếp cận.
- Tăng cường đào tạo nhân viên y tế: Xây dựng đội ngũ nhân viên y tế có hiểu biết và thái độ cởi mở với MSM, giúp tạo môi trường điều trị không kỳ thị, khuyến khích MSM tự tin tham gia dịch vụ.
Chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn, tuy nhiên với sự nỗ lực của các cấp chính quyền, ngành y tế và cộng đồng, mục tiêu đạt 30% MSM sử dụng PrEP trong năm 2025 hoàn toàn khả thi. Đây cũng chính là bước đệm quan trọng để Việt Nam nói chung và Khánh Hòa nói riêng tiến gần hơn tới cam kết chấm dứt bệnh AIDS vào năm 2030, mang lại cuộc sống khỏe mạnh và an toàn cho mọi người.
BS. Nguyễn Quốc Huy
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Khánh Hòa