Bệnh do vi rút Zika là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn, có thể gây thành dịch và hiện đang lưu hành ở Việt Nam. Hiện nay chưa có vắc xin dự phòng và thuốc điều trị đặc hiệu.
Đối với phụ nữ mang thai chỉ định xét nghiệm vi rút Zika, theo Hướng dẫn của Bộ y tế ban hành ngày 15/3/2019, căn cứ vào kết quả siêu âm để có xử trí phù hợp.
Khi siêu âm không thấy dấu hiệu nghi ngờ đầu nhỏ và/hoặc bất thường về não: Tiếp tục theo dõi, chăm sóc thai phụ và siêu âm định kỳ theo quy định; Làm xét nghiệm phát hiện vi rút Zika đối với những trường hợp đủ tiêu chí xét nghiệm.
Khi siêu âm có dấu hiệu nghi ngờ đầu nhỏ và/hoặc bất thường về não:Làm xét nghiệm phát hiện vi rút Zika và cân nhắc xét nghiệm phát hiện các nhiễm khuẩn bào thai khác (TORCHS) tùy theo tình hình dịch tễ và các xét nghiệm khác tùy theo nguyên nhân nghi ngờ; Chuyển đến cơ sở có khả năng chẩn đoán trước sinh để chẩn đoán xác định đầu nhỏ.
Về chẩn đoán xác định có chứng đầu nhỏ: nếu có điều kiện, cân nhắc thực hiện thêm các thăm dò khác như: xét nghiệm nước ối làm nhiễm sắc thể đồ thai nhi và xét nghiệm phát hiện vi rút Zika; chụp CT scan, MRI não thai nhi để hỗ trợ chẩn đoán nguyên nhân và phát hiện các dị tật khác ở thai nhi; Cung cấp đầy đủ thông tin và tư vấn cho người phụ nữ mang thai và người nhà để gia đình tự quyết định. Trường hợp gia đình quyết định giữ thai, cần tiếp tục chăm sóc thai nghén, tư vấn và hỗ trợ tâm lý trước và sau sinh cho người phụ nữ và gia đình, cũng như chuẩn bị kế hoạch chăm sóc trẻ sơ sinh.
Đối với phụ nữ mang thai đã được xét nghiệm vi rút Zika; khi kết quả xét nghiệm vi rút Zika (-) thì điều trị triệu chứng (nếu cần). Nếu siêu âm thai nhi không thấy dấu hiệu nghi ngờ đầu nhỏ và/hoặc bất thường về não: Cần chuyển đến cơ sở có khả năng chẩn đoán trước sinh để chẩn đoán xác định đầu nhỏ; Tùy theo tình hình dịch tễ, cân nhắc xét nghiệm phát hiện các nhiễm khuẩn bào thai khác (TORCHS) nếu có điều kiện.
Đối với kết quả xét nghiệm vi rút Zika (+) ở phụ nữ mang thai, điều trị triệu chứng nếu cần; Nếu siêu âm không thấy dấu hiệu nghi ngờ đầu nhỏ và/hoặc bất thường về não: Tiếp tục theo dõi, chăm sóc thai nghén định kỳ theo quy định, bao gồm siêu âm.Nếu siêu có dấu hiệu nghi ngờ đầu nhỏ và/hoặc bất thường về não: Cần chuyển đến cơ sở có khả năng chẩn đoán trước sinh để chẩn đoán xác định đầu nhỏ.
Ngày 25/5/2019, Vụ Sức khỏe Bà mẹ-Trẻ em Bộ y tế tổ chức Hội thảo phổ biến hướng dẫn phát hiện, xử trí, chăm sóc phụ nữ mang thai và trẻ từ 0 đến 24 tháng tuổi nghi nhiễm vi rút Zika.
Tham dự hội thảo có ông Đinh Anh Tuấn Phó vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ-Trẻ em chủ trì, cùng Sở y tế, bệnh viện các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên; BV Từ Dũ, Viện Paster Tp HCM, BV Trung ương Huế.
Ngày 15/3/2019, Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến đã ký ban hành Quyết định số 997/QĐ-BYT ban hành Hướng dẫn phát hiện, xử trí, chăm sóc phụ nữ mang thai và trẻ từ 0 đến 24 tháng tuổi nghi nhiễm vi rút Zika.
Anh Huy