Theo thống kê của Viện Sức khoẻ Tâm thần Trung ương, tỷ lệ người Việt Nam có khả năng bị bệnh tâm thần một lần trong đời là 15-20% dân số; phần lớn là điều trị khỏi hoặc bệnh đã ổn định.
Một số nghiên cứu khác tại TP Hồ Chí Minh thực hiện từ năm 2000 đến 2003 do Bệnh viện Tâm Thần TP Hồ Chí Minh báo cáo cho thấy tỷ lệ sa sút tâm thần ở người lớn từ 65 tuổi trở đi là 7,8-9,7%; tỷ lệ mắc trầm cảm là 9,4%; tỷ lệ mắc chứng rối loạn lo âu là 6,1%; mắc bệnh tâm thần phân liệt là 1%; chậm phát triển tâm thần là 0,9%; mắc chứng động kinh là 0,5%.
Nhóm tác giả nghiên cứu Phạm Thế Hiền cùng cộng sự Khoa Y Dược Trường Đại học Trà Vinh tiến hành đề tài nghiên cứu “Mô hình bệnh thần kinh tại khoa thần kinh của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Trà Vinh”. Theo BS.Hiền, đối tượng của nghiên cứu là tất cả những bệnh nhân được điều trị nội trú các bệnh thần kinh tại khoa thần kinh của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Trà Vinh từ ngày 1/1/2012 đến ngày 31/12/2014.

Qua phân tích, BS. Phạm Thế Hiền cho biết có 3.632 hồ sơ bệnh án được đưa vào nghiên cứu. Kết quả cho thấy tỷ lệ bệnh nhân điều trị nội trú bệnh thần kinh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Trà Vinh chiếm cao nhất là vào năm 2013 với 35,8%; năm 2014 là 33,3%; năm 2012 thấp hơn một chút là 30,7%. Về yếu tố giới tính, bệnh lý thần kinh gặp nhiều ở nam giới hơn là nữ giới. Năm 2013, tỷ lệ nam giới mắc bệnh thần kinh là 52,2%; năm 2014 là 53,6%; năm 2012 là 53,7%. Đối với tình hình bệnh thần kinh theo khu vực sinh sống, năm 2013 tỷ lệ mắc bệnh ở khu vực nông thôn là 93,8%; năm 2014 khu vực nông thôn là 80%; năm 2012 khu vực nông thôn là 77,4%. BS. Hiền lý giải điều này là do người dân thành thị có thể nhu cầu chăm sóc sức khoẻ; ý thức phòng bệnh tốt hơn, có nhiều điều kiện thuận lợi tiếp xúc các dịch vụ y tế tốt hơn so với người dân ở nông thôn. Hơn nữa, người dân ở thành thị có điều kiện sử dụng các dịch vụ giải trí đa dạng hơn; người dân thành thị có kiến thức về phòng chống bệnh lý thần kinh cũng tốt hơn so với người dân ở khu vực nông thôn. Một đặc điểm khác đối với người dân ở khu vực nông thôn là thường lo lắng nhiều hơn đối với việc đồng áng, vấn đề chăm sóc nuôi con, khả năng tiếp cận với dịch vị khám chữa bệnh cũng ít hơn; khó khăn trong việc đi lại nên tỷ lệ mắc bệnh thần kinh cũng cao hơn so với người dân thành thị.
Một phát hiện khác được tác giả nghiên cứu lưu ý là tỷ lệ mắc bệnh thần kinh cao tập trung ở các nhóm người già với tỷ lệ từ 30,8% đến 35%; người có nghề nghiệp làm ruộng từ 15%-16% cao hơn rất nhiều lần so với người làm trong hành chính, sự nghiệp chỉ ở mức 0,5%-1,1%. Tác giả nghiên cứu lý giải điều này là phù hợp với đặc điểm dịch tễ học của bệnh lý thần kinh. Ở người dân nông thôn, làm ruộng công việc mệt nhọc, áp lực kinh tế nặng nề, thường xuyên phải lo lắng cho gia đình, điều kiện giải trí vui chơi ít, dễ bị căng thẳng tâm lý hơn, trầm cảm hơn, sự lâu dài của những áp lực tinh thần dễ dẫn đến các rối loạn đối với tâm thần và hành vi. Ở người già tuổi cao, chức năng thần kinh suy giảm, trí nhớ ngày càng kém hơn, dễ bị mất ngủ, đau đầu, các bệnh lý liên quan đến thần kinh nên tỷ lệ mắc bệnh cũng cao hơn so với nhóm đối tượng khác. Tác giả nghiên cứu cũng cho biết qua 6 bệnh thần kinh đưa ra khảo sát gồm cơn thiếu máu não thoáng qua và hội chứng liên quan; bệnh khác của tuỷ sống; hội chứng động kinh và động kinh toàn bộ không rõ nguyên nhân; viêm não, màng não do vi khuẩn và viêm màng não tuỷ không phân loại nơi khác; bệnh dây thần kinh liên sườn; kết quả cho thấy 02 bệnh chiếm tỷ lệ mắc cao là cơn thiếu máu não thoáng qua và hội chứng liên quan (46%); bệnh động kinh là từ 20,9 đến 28%. Tác giả nghiên cứu lưu ý đây là hai nhóm bệnh phổ biến nhất, nếu mắc phải cũng để lại những hậu quả ảnh hưởng nhiều đến sức khoẻ của cá nhân, gia đình và xã hội.
Tác giả nghiên cứu khuyến nghị Bệnh viện Đa khoa tỉnh Trà Vinh cần tăng cường thêm nguồn nhân lực y tế có chuyên môn về thần kinh; các tuyến y tế cơ sở cần được tập huấn kiến thức về cách phòng chống các bệnh thần kinh; tăng cường cho công tác truyền thông giáo dục sức khoẻ đối với cộng đồng về tác hại các bệnh thần kinh; cách thực hành các hành vi có lợi cho sức khoẻ, chế độ nghỉ ngơi hợp lý, các kiểm soát căng thẳng thần kinh trong công việc nhất là những người dân ở khu vực nông thôn, người già, người thường gặp các yếu tố nguy cơ về bệnh thần kinh.
Anh Duy